zondag 23 September 2018
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Ouderenparticipatie hot topic in Amsterdam

Oud en jong delen beeld en verhaal met elkaar

In het najaar van 2016 won de stad Amsterdam de BNG Bank Lang Leve Kunst Prijs met het project Amsterdam Vertelt. Het was de kers op de taart van het programma Age Friendly Cultural Cities, waarin vijf steden met steun van het Fonds voor Cultuurparticipatie een extra inspanning leverden om cultuuraanbod voor ouderen te ontwikkelen. De vraag is: hoe vergaat het de winnaar nu?

‘De prijs heeft ons veel energie gegeven,’ vertelt Maren Siebert, hoofd Educatie van het fotografiemuseum Foam. ‘Het was een bevestiging dat we op de goede weg zitten en versterkte het teamgevoel.’ Met ‘we’ doelt Siebert op OBA en Foam. In eendrachtige samenwerking organiseerden de twee instellingen het project Amsterdam Vertelt. Onder begeleiding van professionele fotografen en schrijvers gaan oude en jonge bewoners van vier Amsterdamse buurten samen aan de slag met fotografie en verhalen. De workshops en masterclasses vinden plaats op vestigingen van de OBA.

Inmiddels zijn de deelprojecten in Reigersbos, de Banne en Slotermeer afgerond en zijn de creatieve uitingen te bewonderen in drie magazines: ieder stadsdeel krijgt zijn eigen magazine. Schrijver Abdelkader Benali en fotograaf Maarten Tromp waren betrokken bij Amsterdam Vertelt in Slotermeer. Benali blikt terug: ‘Niets is zo belangrijk voor beginnende schrijvers als over de drempel van terughoudendheid te worden geholpen. Ik hoop dat ik daaraan een bijdrage heb geleverd.’

Eenzaamheid
Na drie edities staat alleen nog Buitenveldert op stapel. ‘We leren veel door het project op vier verschillende plaatsen te doen. De wijken zijn heel divers, van zeer gekleurd in Slotermeer tot heel wit in Buitenveldert.’ Ronduit enthousiast is Siebert over de samenwerking. Met OBA natuurlijk, maar ook met de zorginstellingen en de gemeente. ‘We hadden al een goed contact met Kunst & Cultuur, maar nu schuiven de collega’s van Zorg & Welzijn ook steeds vaker aan. Iedereen ziet in dat cultuur een wapen kan zijn in de strijd tegen eenzaamheid. Mede dankzij de prijs is ouderenparticipatie een hot topic in Amsterdam. Maar ook dankzij de aandacht die Hedy D’Ancona als ambassadeur van Lang Leve de Kunst voor het onderwerp vraagt.'

'Foam is een soort pionier op dit gebied en wordt vaak uitgenodigd om ervaringen te delen.’

Blauwdruk
Om niet steeds opnieuw het wiel te moeten uitvinden, leggen OBA en Foam de methodiek vast in een blauwdruk, waarin onderwerpen als de werving van deelnemers tot het gewenste kwaliteitsniveau zijn vastgelegd. De OBA kan daar in de toekomst zijn voordeel mee doen, want de mogelijkheden voor verduurzaming van deze vorm van culturele ouderenparticipatie liggen voor een belangrijk deel bij de bibliotheek. Dat past als een jas, want de OBA zit middenin een transitie van een “boekenuitleen” naar een wijkcentrum met maatschappelijke, culturele en educatieve functie. En het sluit goed aan op het traject Ouderen in de Wijk dat bij de OBA wordt uitgerold.

‘We zitten in een positieve zoektocht,’ vertelt programmeur Kennis & Opinie Reina de Smeth. ‘Bibliotheekmedewerkers die eerst vooral bezig waren met het uitlenen van boeken moeten zich nu meer openstellen. Ze anticiperen steeds meer op wat er in de wijk en de stad gebeurt en organiseren samen met de programmeurs en wijkbewoners allerlei activiteiten.’

Feestelijke lancering van magazine in de Banne

Estafettestokje
Eind november eindigt Amsterdam Vertelt. Dan wil Foam het estafettestokje overgeven aan een andere culturele instelling. ‘Pionieren ligt ons heel erg. Nu Amsterdam Vertelt een bewezen succes is, willen we een volgend, ander project starten,’ aldus Siebert. ‘De Open Schoolgemeenschap Bijlmer (OSB)in Zuidoost wil deze intergenerationele methodiek graag opnemen in het derdejaars programma Zorg & Welzijn. De leerlingen waren allemaal zo enthousiast over de samenwerking met ouderen dat de school ons gevraagd heeft een methodiek te schrijven die precies past bij het beleid van OSB.’

De OBA gaat straks dus met een andere culturele instelling een nieuw educatief project opzetten dat gericht is op ouderen. Waarschijnlijk wordt dat geen fotografie en schrijven, maar schilderen of dansen, want de OBA is onder meer in gesprek met het Rembrandthuis en met Het Nationale Ballet. ‘Een harde voorwaarde is dat het kwalitatief hoogwaardig is,’ aldus De Smeth.

‘Ouderen willen niet alleen maar koffiedrinken, maar serieus genomen worden en zichzelf ontwikkelen.’

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Age Friendly Cultural Cities

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen