woensdag 21 November 2018
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Opnieuw dingen vijf steden mee naar Age Friendly-titel

Amsterdam: winnaar BNG Bank Lang Leve Kunst Prijs 2016

Opnieuw doen vijf steden mee aan het programma Age Friendly Cultural Cities (AFCC). Met dit programma moedigt het Fonds voor Cultuurparticipatie gemeenten aan om het kunst- en cultuuraanbod voor ouderen te ontwikkelen en te verduurzamen. Deelnemers van deze ronde 2017-2018 zijn: Emmen, Deventer, Doetinchem, Groningen en Utrecht. Ieder liet tijdens een manifestatie zijn visie op het thema ‘ouderen en cultuurparticipatie’ zien. De jury, onder leiding van Hedy d’Ancona, bezocht deze events en beoordeelde ter plekke hoe de gemeente zich als Age Friendly Cultural City heeft ontwikkeld. Het BNG Cultuurfonds ondersteunt het programma door de BNG Bank Lang Leve Kunst Prijs uit te reiken aan de gemeente die op dit terrein het beste resultaat laat zien. Op de inspirerende slotmanifestatie van 8 oktober in Schouwburg Odeon te Zwolle, maakt de jury de winnaar bekend.

Hieronder stellen de vijf steden: Deventer, Doetinchem, Emmen, Groningen (stad en provincie) en Utrecht zich kort voor.

Deventer

Door de bezuinigingsrondes van de afgelopen jaren is het cultuuraanbod in Deventer onder druk komen te staan. Deelname aan het AFCC-programma door middel van het project Krasse Fratsen brengt nieuw elan. Het achterliggende idee is dat kunst bijdraagt aan het welzijn van ouderen. Projectleider Tineke Posthumus weet hoe: ‘Ontdek je talenten, bewandel nieuwe wegen, krijg verfrissende inzichten, leer je omgeving en wie daar wonen kennen.’
Op verzoek van de gemeente is het Krasse Fratsen-team gestart in twee vergrijzende wijken: Borgele-Platvoet en Zandweerd. Om mensen mee te nemen, om de behoeften te peilen en om bekendheid te krijgen, zijn zogenoemde Gangmakeractiviteiten bedacht. Resultaat daarvan was een aantal “mooie vragen” uit de wijken. Posthumus: ‘Zo was er een man die zijn einde zag naderen en een kelder vol eigen werk had staan. Daarop hebben wij een Krasse Fratsen-veiling met kijkdagen georganiseerd. Wegens het grote succes komt de veiling zeker terug, ditmaal als onderdeel van het nieuwe project Het Buurtmuseum.’ Lees het hele verhaal over Age Friendly Cutural Deventer of bekijk het filmpje Age Friendly Cultural Deventer.

'Hoe mooi is het als een jong iemand oor voor je verhaal heeft en daar ook nog eens een prachtig lied van maakt?’
TIP: ‘Begin vanuit Welzijn. Alleen dan kan je de senioren die niet gewend zijn kunstzinnig bezig te zijn over de streep trekken.’

Doetinchem

Op 30 september 2016 sloten vijf gemeenten (waaronder Doetinchem) en zorg- en onderwijsinstellingen een convenant af. De ondertekenaars spraken daarin de intentie uit van september 2017 tot augustus 2021 mee te werken aan het programma Lang Leve Kunst en Naoberschap. Deelname aan het AFCC-programma geeft dit al lopende initiatief een extra impuls. ‘Ons doel is ouderen vitaal te houden en mensen met elkaar te verbinden door middel van cultuur,’ aldus programmaleider Machteld van der Meij van cultureel centrum De Gruitpoort.
Twee projecten zijn binnen het AFCC-programma geoormerkt: Spiegelbeeld en Generatiesporen. Generatiesporen draait om het artistiek zichtbaar maken van de sporen van de oudere generaties en hoe het dorp Gaanderen hun identiteit vormde. Spiegelbeeld is een verzameling van intramurale activiteiten met kwetsbare ouderen. Zij worden verleid over hun leven na te denken en zich daarover samen met mensen van andere generaties artistiek te uiten. Op basis van deze projecten is een methodiek ontwikkeld voor toekomstige culturele activiteiten voor ouderen. Lees het hele verhaal over Age Friendly Cultural Doetinchem of bekijk het filmpje Age Friendly Cultural Doetinchem.

‘We hebben geleerd dat de voor- en napret bij de activiteiten heel belangrijk zijn.’
TIP: ‘Begin klein en met positieve energie aan een project. Als je er zelf in gelooft en er veel plezier in hebt, dan volgt het beleid vanzelf.’

Emmen

Met bijna dertig procent zestig plus is het logisch dat Emmen stevig inzet op cultuurparticipatie voor senioren. In de voorbije jaren vormde zich in de gemeente het actieve Netwerk Gekleurd Grijs. Bovendien schreef de gemeente zich in voor het AFCC-programma van het Fonds voor Cultuurparticipatie. Dit heeft ertoe geleid dat cultuurparticipatie door senioren nu een expliciet thema is in de Emmer Cultuurnota 2018-2021.
Volgens beleidsadviseur Frans Meerhoff is de Emmer oudere in drie groepen onder te verdelen: de robuuste, de kwetsbare en de zorgintensieve senior. De Kunstbeweging organiseert WijSZijn, een activiteit waarbij robuuste senioren en jongeren samen cultuur maken en beleven. Het project Artist in Residence richt zich op de kwetsbare senior en jeugd/jongeren. In 2017 stond “beeldend” centraal in Zandpol en in 2018 komt het dorp Erica “dansend’ in beeld. Woonwijkcentrum ‘Holdert organiseert voor de zorgintensieve senior een Cultureel Dagje Uit per bus. Daarmee levert het project ook een bijdrage aan het terugdringen van de vereenzaming. Lees het hele verhaal over Age Friendly Cultural Emmen of bekijk het filmpje Age Friendly Cultural Emmen.

‘Een paar jaar geleden begonnen we aan een mission impossible en kijk eens wat we nu allemaal hebben bewerkstelligd!’
TIP: ‘Maak cultuuraanbieders bewust van de groeiende belangstellingsgroep senioren. Daar kun je prima een verdienmodel op ontwikkelen.’

Groningen

In Groningen hebben stad en provincie de handen ineen geslagen in het programma Age Friendly Cultural Regio Groningen. De afdeling amateurkunst van VRIJDAG en Saskia van de Ree, producent van het festival De Kunst van het ouder worden, jagen het tweejarige programma aan. Van de Ree: ‘We hebben het netwerk Een Leven Lang Kunst in het leven geroepen. Daarbinnen is bijvoorbeeld een mooie samenwerking ontstaan tussen Samen in Beeld-TV (Uithuizen) en VRIJDAG. De ouderen van Samen-in-Beeld werden gekoppeld aan een videokunstenaar, die met hen een vlogworkshop begon.’
Een Leven Lang Kunst rust naast het samenwerken op nog twee pijlers. Zo is er een zichtbaarheidscampagne, die de samenhang in het netwerk toont en de betekenis van kunst en cultuurdeelname door ouderen in de schijnwerpers zet. Daarnaast is er het Pronkjewail Fonds, waarin stad en provincie geld hebben gestort. De uitdaging is het fonds na 2018 te bestendigen via publiek-private samenwerking. Lees het hele verhaal over Age Friendly Cultural Region Groningen of bekijk het filmpje Age Friendly Cultural Region Groningen.

‘Dit is een tweejarig programma, maar de ambitie leeft hier sterk om de komende tien jaar kunst en ouderen stevig op de kaart te zetten.’
TIP: ‘Ga op zoek en praat met de initiatiefnemers die er al zijn. Bedenk dat je zo'n Age Friendly Cultural City niet voor, maar met die mensen gaat doen. Met jong en oud, dwars door de disciplines en domeinen heen.’

Utrecht

Utrecht wil de stad van de inclusie zijn. In dat perspectief heeft de gemeente tien beleidsthema’s benoemd waarvan er twee op kunst en ouderen gericht zijn: “cultuur voor iedereen” en diversiteit. De gemeente gebruikt het AFCC-programma als leertraject of, en zo ja, hoe het domein-overstijgende werken binnen de gemeente in de toekomst is te verduurzamen. Zowel de afdeling Culturele Zaken als Meedoen naar Vermogen dragen financieel bij aan het programma. Dat bestaat in Utrecht uit twee in het oog springende projecten: het Grijze Koppen Orkest en De Kunst van het Delen.
Het Grijze Koppen Orkest van Fort van de Verbeelding is een omvangrijk project dat via muziek grote groepen kwetsbare en vitalere ouderen activeert. De Kunst van het Delen koppelt muzikale ouderen met verschillende migratie-achtergrond aan jongeren van het Jongeren Cultuurhuis Kanaleneiland. Dat geeft verrassende resultaten, vertelt projectcoördinator Alferink. ‘Wat te denken van beatboxen in combinatie met Hindoestaans harmonium? Of Chinese opera doorspekt met hiphop?’ Lees het hele verhaal over Age Friendly Cultural Utrecht of bekijk het filmpje Age Friendly Cultural City Utrecht.

‘Er komt een hele grote groep ouderen aan die nieuwe kunst gaat maken!’
TIP: ‘Neem creatieve ouderen serieus in wat ze aan het doen zijn en wat ze ermee willen.’

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Age Friendly Cultural Cities

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen