woensdag 21 November 2018
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Kijk eens wat ik kan!

circus 2.0 slaat aan bij de kinderen

‘It is mei sizzen net te dwaan!’ Deze lijfspreuk van Adje Lambertsz wil zoveel zeggen als 'geen woorden maar daden.' Lambertsz verjoeg de Spaanse soldaten uit de Leeuwarder stadsburcht en schopte het van graankoopman tot burgemeester. Hij is de inspiratie voor een van de projecten uit het programma van Leeuwarden - Culturele Hoofdstad 2018, dat officieel wordt geopend op 26, 27 en 28 januari. Onder de titel 'Adje Lambertsz: Kijk eens wat ik kan!' studeren kinderen in Leeuwarden allerlei acts in.

Dit schooljaar trekt 'Circus Adje' door Leeuwarden. Kinderen maken levende piramides of geven spetterende shows. Vijfde- en zesdegroepers van alle vijftig basisscholen in de gemeente worden uitgedaagd om mee te doen. En hebben scholen de smaak te pakken? Dan kunnen ze verder met workshops. Die zijn voor alle groepen en bieden ook de ruimte om bijvoorbeeld het schoolorkest of andere school-initiatieven mee te laten doen.

De organisatie achter het project is Kunstkade, coördinator van cultuureducatie in de stad Leeuwarden. Kunstkade koos voor de inspirerende vorm van 'circus 2.0'. Niet de klassieke paarden en clowns, maar een nieuwe, meer verhalende en theatrale vorm van circus, met onder meer muziek, theater, verhalen, acrobatiek, breakdance en freerunning. Sabine de Jong, cultuurcoach bij Kunstkade en projectleider van Circus Adje, noemt het project 'een enorme uitdaging en een super leerschool.'

Bereik
In de eerste maanden van het project kwamen cultuurmakers uit verschillende disciplines op de scholen om inspiratieworkshops te geven. Door aan te sluiten bij het Kunstmenu, waarmee scholen al werken, is het een laagdrempelig project met een groot bereik. 'Het loopt helemaal naar wens,' vertelt Sabine. 'Alle vijftig scholen doen mee met hun groepen vijf en/of zes, en daarmee dus zo’n 2500 kinderen. En een aantal scholen gaat het project met de hele school doen. In de vervolgworkshops, waaraan ook een grote groep scholen meedoet, kiezen scholen voor verdieping of verbreding.'

Vanaf januari 2018 starten er bovendien tien artistiek leiders in een wijk of dorp binnen de gemeente Leeuwarden. Zij hebben contact gelegd met de gemeente en stichting Wellzo en proberen jongeren te bereiken, te mobiliseren en uit te dagen om te laten zien wat zij kunnen. Alle jongeren mogen 'de piste' in. Bij deze wijkprogramma's wordt rekening gehouden met de mogelijkheden en behoeften van de lokale partners en de bewoners, wat de aansluiting op de doelgroep en daarmee de kans van slagen vergroot.

Als afsluiting van het hele project zijn er optredens door de kinderen op 25 mei in Winkelpark De Centrale, en tijdens het Fries Straatfestival een dag later. Al met al gaat het uiteindelijk om zo'n duizend deelnemers in wijken en dorpen, tienduizend basisschoolleerlingen en evenzoveel bezoekers bij de afsluiting.

Zelfbedacht
En hoe werk je nou toe naar een leuke act? Sabine: 'Een danser liet de kinderen bijvoorbeeld vertellen wat ze die ochtend hadden gedaan en liet ze dit uitbeelden: tandenpoetsen, jas aan, zoen geven. En vanuit deze verschillende bewegingen ontstond een choreografie. Zonder het door te hebben stonden kinderen al snel te dansen vanuit bewegingen die ze zelf bedacht hadden. Dit gebeurde ook met percussie. Er werd een vraag gesteld, zoals ‘Welke zin heb je vandaag gehoord?’ Waarna de kinderen het antwoord, bijvoorbeeld ‘Veel plezier op school,’ in verschillende ritmes sloegen op skippyballen of met boomwhackers.' (Zie voor meer concrete voorbeelden ook dit verslag van Omrop Fryslân.) De komende maanden werken de kinderen aan een voorstelling waarin ze mogen laten zien wat ze kunnen.

“Een verhalenverteller die met een poppenspeler en een beeldend kunstenaar langs scholen ging, ontdekte daar een groot verteltalent. Hij maakte er werk van en deze leerling krijgt nu de juiste begeleiding om zijn talent verder te ontwikkelen.”

Zelfvertrouwen
Kunstkade ziet het circus 2.0 als een mooi middel om kinderen en jongeren in de wijken bewust te maken van hun eigen kunnen en kracht. De bedoeling is dat het hun zelfvertrouwen en zelfbewustzijn vergroot en ze zo helpt om hun eigen plek in de maatschappij te vinden.

Dat doel bereik je natuurlijk niet een-twee-drie. Daarom is er een verdiepend randprogramma, waarin ontmoetingen, tussen professionals en de verschillende bewoners van Leeuwarden, centraal staan. Naast het basisonderwijs worden ook de creatieve MBO- en HBO-opleidingen in de stad bij het project betrokken, zodat studenten kunnen bijdragen aan het programma en zichzelf verder kunnen ontwikkelen. Ook werken sportcoaches intensief samen met de artistieke teams in de wijken, om sport en cultuur met elkaar te verbinden. En dat werkt, bleek uit een evaluatie. Sabine: 'Workshopgevers en projectpartners zijn blij met de kansen, ze bereiken de kinderen goed en trekken echt vanuit verschillende disciplines met elkaar op.'

 

“Er worden veel contacten gelegd en de partners maken goed gebruik van elkaars expertise. Dit is zeker bruikbaar voor de toekomst!”
Kinderen schminken zichzelf en elkaar. Kijk eens hoe mooi!

Het Fonds voor Cultuurparticipatie is enthousiast over de keuze voor de eigentijdse vorm van circus in combinatie met andere kunstdisciplines en -vormen, en over de ambitie om verschillende, met name jongere generaties te verbinden. Deze samenwerkingsverbanden en cross-overs moeten zorgen voor een langdurig effect. En ze passen perfect bij het uitgangspunt van lepen Mienskip (Open Gemeenschap), dat het Culturele Hoofdstad-team hanteert. Sabine: 'Het is fijn om te werken vanuit het circus-gedachtengoed: voor iedereen is een plek. Dit gegeven zal zeker de komende jaren een plek vinden in het verdere werk van Kunstkade.'

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Kunstparticipatie 2013-2016

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen