donderdag 5 December 2019
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Interview Hedwig Verhoeven

Portret Hedwig Verhoeven

Hedwig Verhoeven startte op 1 maart als nieuwe directeur van het Fonds. Hoe groot is de sprong vanaf de VSCD? Welke belangrijke thema’s ziet ze de komende tijd voor het Fonds en de cultuursector? We vroegen haar het hemd van het lijf.

Wat is je achtergrond?

'Ik heb hier in Utrecht theater-, film en televisiewetenschappen en Kunstbeleid en -management gestudeerd en ben dus als dramaturg zowel inhoudelijk als bestuurlijk geschoold. Mijn vorige werkgever zetelde al in Utrecht, dus het voelt van meerdere kanten alsof ik terug ben op vertrouwde grond.'

Hedwig was onder meer directeur-bestuurder van de Koninklijke Schouwburg in Den Haag en het Munttheater in Weert en de afgelopen jaren gaf ze leiding aan de Vereniging van Schouwburg- en Concertdirecties (VSCD), de Stichting Promotie Theater- & Concertbezoek (SPTC, eigenaar en exploitant van de Podium Cadeaukaart) en de Werkgeversvereniging Nederlandse Podia (WNP)

'De drie organisaties waar ik de afgelopen jaren directeur was hadden allen een eigen grote toekomstambitie en kansrijke potentie. Logischerwijs werd daarom bestuurlijk ingestemd met een nieuwe koers. De gecombineerde directie werd vervangen door drie zelfstandig opererende directies. Voor mij persoonlijk was het geen uitdaging om een van deze drie functies te gaan vervullen en ik had al de wens om binnen de culturele sector breder dan enkel binnen de professionele podiumkunsten te willen werken. Zo ontstond een mooi moment om een vervolgstap in mijn carrière te realiseren'

Wat doe of deed je zelf aan kunst en cultuur?

'Ik heb tijdens mijn jeugd meerdere jaren piano- en balletles gevolgd en met veel plezier lessen op de Vrije Academie in Roermond. Het lijkt daardoor misschien of ik uit een kunstzinnig gezin kom, maar dat viel wel mee. Mijn broers, zussen en ik kregen vooral van onze ouders mee dat het fijn was om te ontdekken waar je talenten liggen, of dat nou sportief en/of cultureel was. Ik herinner me nog goed dat ik als zesjarige met mijn zussen mee mocht naar een balletvoorstelling in De Oranjerie in Roermond, waar ik vandaan kom; die voorstelling maakte heel veel indruk. Het live aspect van de podiumkunsten en het directe effect van het contact tussen kunstenaar en publiek heeft mijn liefde voor de podiumkunsten doen ontstaan. Je ziet mensen voor je ogen betoverd, boos of geraakt worden.'

Hoe groot is de sprong van een belangenbehartiger voor podia – de werkgeverskant – naar een fonds dat cultuurparticipatie en cultuureducatie stimuleert?

'Dit fonds gaat over cultuureducatie en –participatie. Hier gaat het dus veel meer over het “zelf doen” in plaats van “het ondergaan wat een ander gemaakt heeft”. Maar ook in ons werk hier bij het Fonds blijkt dat cultuur de hersens en het hart van velen in werking zet. De sprong is in dat opzicht veel kleiner dan men misschien denkt.

Met het werk hier beperken we ons niet tot de podiumkunsten en bereiken we een veel diverser en daarmee grotere groep mensen. Mensen die bezig zijn met beeldende kunst, fotografie, urban arts, design, ambachten…. Het Fonds heeft een grote impact op hun individuele leven. Wij zaaien veelvuldig en zo worden nieuwe verhalen zichtbaar en doorverteld. Ze ontdekken beter wie ze zelf zijn. Dat inspireert weer anderen die nog niet de stap naar ‘zelf aan cultuur doen’ gezet hebben. Zodat steeds meer mensen dat geluk overkomt.

Dat geldt ook voor cultuureducatie, waarvoor we, wat mij betreft, met onze partners nog meer slagkracht, aandacht en ondersteuning mogen vragen. Ons programma “Cultuureducatie met Kwaliteit” laat zien hoe vruchtbaar het werkt. Als moeder van een 10-jarige dochter en 12-jarige zoon zie ik wat creatieve uitdaging met kinderen in het primair onderwijs doet. Heel andere, creatieve kwaliteiten worden aangesproken dan enkel met rekenen en taal gebeurt. Dat kan in de vorm van een muziekles, maar ook met ontwerp-, robotica- of handvaardigheidsonderwijs. Beelddenkers of kinderen die de taal niet goed beheersen worden daarmee goed versterkt.'

Je bent nu een paar weken aan de slag. Hoe was je landing?

'Het welkom was heel hartelijk en warm. Ik zie hier een groep mensen dat het werk echt met hart en ziel doet. Een team dat niet alleen roept, maar ook doet. Zo werken we aan de versterking van onze eigen inclusiviteit, naast dat het een speerpunt is in het beleid van het Fonds. Dat vraagt moed van iedereen. Ik heb daar echt bewondering voor. Het Fonds doet zinvol werk en heeft een groot maatschappelijk effect, terwijl het pas tien jaar oud is. Dat is fantastisch. In 2021 start de nieuwe beleidsplanperiode. Dit jaar wordt bekeken hoe de gelden op rijksniveau worden verdeeld. De effecten van ons werk op het gebied van cultuureducatie en -participatie verdienen het om te worden verruimd en vastere grond onder de voeten te krijgen, zodat we ook op langere termijn resultaat behalen. Dit fonds en iedereen die hier werkt of gewerkt heeft, draagt daaraan bij.'

Wat zie je als de grote thema’s voor het Fonds en de sector, de komende jaren?

'Met overheidsgeld wil je optimaal rendement hebben: een duurzaam langetermijneffect realiseren en de juiste mensen bereiken. We willen structureel van invloed zijn, bijvoorbeeld met Cultuureducatie met Kwaliteit, zodat cultuureducatie weer vanzelfsprekend wordt. En dan niet alleen in het primair, maar ook in het voortgezet onderwijs. We zijn al actief in het vmbo, maar zowel het onderwijsveld als wij willen graag doorgroeien in het MBO. Daar zien we volop kansen.

Daarnaast willen we de samenwerking met andere overheden nog meer versterken. Over cultuureducatie zijn er goede afspraken. Deze realiseer ik graag ook voor het domein cultuurparticipatie.

Thematisch is het maximaal bijdragen aan een inclusieve samenleving voor mij van groot belang. Iedereen is anders, draagt andere bagage, heeft andere verhalen te vertellen – dat maakt de samenleving bijzonder en leuk. Cultuureducatie en –participatie spelen beide een ongelooflijk grote rol in jezelf beter leren kennen en de ander accepteren als medemens. Een must in deze veranderende samenleving.

Met mijn collega’s zal ik niet alleen kijken naar wat we als Fonds doen, maar ook hoe we dat doen. Ieder fonds moet zo laagdrempelig mogelijk zijn. Daarvan zijn we ons bewust. Onze wensen over flexibiliteit worden getemperd door juridische kaders waaraan we als Rijksfonds moeten voldoen. Ondanks die kaders staan we volgens mij nu al heel goed met oren, ogen, handen en voeten in de samenleving. Maar waar we ons in kunnen versterken, pakken we graag de uitdaging op. Ik nodig iedereen uit om mij en mijn collega’s hierop blijvend te voeden.

Wil je nog iets toevoegen?

'Het Fonds voor Cultuurparticipatie heeft een prachtig eerste decennium achter de rug. Daarin is ongelooflijk veel goeds bereikt en dat behouden we natuurlijk. Wat er beter kan, pakken we de komende jaren op. Alle ideeën hierover zijn welkom.’

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen