donderdag 20 September 2018
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Dromers van dromen: culturele jongerenprojecten in AZC’s

Ibrahim als voetballer (fotoproject voor jongeren op azc Rotterdam)

Als het aan De Vrolijkheid ligt hoeven jongeren in asielzoekerscentra (azc’s) niet langer aan de zijlijn te blijven staan, maar kunnen ze net als hun leeftijdsgenoten actief aan de slag met cultuur. Onder de noemer Dromers van Dromen worden in azc’s door het hele land culturele jongerenprojecten gekickstart.


Van alle jongeren die Nederland opvangt is een kwart tussen de 18 en 25 jaar oud. Maar terwijl Nederlandse jongeren bezig zijn met bijbaantjes, studiekeuzes en eerste liefdes, leven jongeren in azc’s vaak een geïsoleerd bestaan. Vanaf hun achttiende verjaardag zijn ze (meestal) niet meer welkom op school. En werken mogen ze, zolang ze niet beschikken over een verblijfsstatus, ook niet.
Daarom is het gek dat juist voor deze leeftijdsgroep weinig wordt gedaan in azc’s zegt Sam Yazdanpanna, Projectleider Jongeren bij De Vrolijkheid. ‘Terwijl je voormalige klasgenootjes doorgaan met hun leven, komt dat van jou ineens tot stilstand. Er gebeurt en mag nauwelijks nog iets. Het is dan ook heel belangrijk dat juist deze groep meer aandacht krijgt.’

One Minutes in Oisterwijk 2017

Geef jongeren zelf de lead

Onder de noemer Dromers van Dromen heeft De Vrolijkheid het afgelopen jaar verkend hoe de groep jongeren binnen het azc het beste bereikt kan worden.

‘Wij hebben gezien dat één basisidee heel belangrijk is’, zegt Sam, ‘en dat is dat je jongeren zelf de lead in een project geeft. Als je jongeren zelf laat bepalen wat ze leuk vinden om te doen, of wat ze graag zouden uitproberen dan gebeurt er veel meer’, aldus Sam. ‘Meer dan “even meedoen” aan een project, gaat het ineens om eigenaarschap.’

De Vrolijkheid is er naar eigen zeggen om te faciliteren of de kaders te scheppen. Op die manier hebben de projecten veel meer impact en blijven ze ook langer bestaan, zien Sam en zijn collega’s.

 

Theater uit het azc

Een voorbeeld is theatergroep IND, voortgekomen uit theaterworkshops van de Vrolijkheid in het azc in Katwijk. Afgelopen jaar toerde de groep van elf jonge azc-ers met hun voorstelling 10 vrienden en ik langs theaters en scholen door heel Nederland.

‘Het gaat over een clubje gevluchte vrienden die een thuis proberen te vinden in Nederland’, vertelt Gio Mchedlishvili. Gio, 24 jaar, komt uit Georgië en woont in het azc in Katwijk. Toen hij zes jaar geleden in Nederland aankwam had hij niet gedacht dat hij nu met zijn eigen toneelgroep op de planken zou staan.

‘Toen ik hier aankwam schaamde ik me zo voor mijn Nederlands dat ik liever stil bleef. Alles was stil, dus bleef ik ook stil.’ Dat veranderde toen Gio in de opvang een projectleider van De Vrolijkheid ontmoette. Wat begon met een paar voetbalspelletjes en wat klusjes voor de workshops, eindigde op het toneel. ‘Eigenlijk wilde ik als kind al acteren’, zegt Gio. ‘Nu is mijn droom toch nog uitgekomen.’

‘Toen ik hier aankwam schaamde ik me zo voor mijn Nederlands dat ik liever stil bleef. Alles was stil, dus bleef ik ook stil.’

Wat een rolmodel kan doen


Zowel Sam als Gio zijn inmiddels uitgegroeid tot rolmodel voor de andere jongeren in de opvang. Sam weet nog van zijn eigen jaren tussen de azc-muren, hoe belangrijk het kan zijn om iemand te hebben om tegenop te kijken. ‘Als je daar woont en je ziet ex-azc’ers die zelf Vrolijkheid-projecten begeleiden of aansturen dan denk je hé, mijn situatie hoeft niet altijd hetzelfde te blijven. Er is beweging, er is hoop!’ Met Dromers van Dromen wil De Vrolijkheid dat gevoel van beweging verder aanzwengelen. Door ruimte te creëren voor de jongeren om zelf aan te geven waarmee en hoe ze willen participeren.

Op die manier hoopt Sam ook alle subgroepjes binnen het azc veel beter te bereiken. Dus niet alleen de jongeren die toch wel naar activiteiten komen, maar bijvoorbeeld ook de alleenstaande minderjarige vluchtelingen waar de Vrolijkheid verschillende projecten voor ontwikkelt. Of de jonge meiden die nu vaak wegblijven bij azc activiteiten. Omdat ze het spannend vinden, of misschien niet weg mogen van hun ouders.

One minute film project

Knutselen is niet genoeg


Voor deze doelgroep wordt nu een modeproject uitgerold met de inzet van bekende ontwerpers. ‘In Katwijk gaan we met T-shirts en overhemden aan de slag’, vertelt Gio enthousiast. ‘Maar op andere locaties kan het weer anders worden; dat is het mooie ervan!’.
Ja, de projecten zijn overal anders, ‘maar altijd met goede kunstenaars en van hoge kwaliteit’, vult Sam aan. Als je iets doet voor die jongeren moet het wel goed zijn. ‘Wij spreken ze op hun talenten aan’. Lachend: ‘voor een beetje knippen en plakken komen ze echt niet opdagen hoor.’

 

Impuls voor De Vrolijkheid


Vanuit het motto Cultuur maakt iedereen ondersteunt het Fonds De Vrolijkheid met een impuls van 150.000 euro voor 2017/2018. De subsidie is bedoeld voor Dromers van Dromen, De Vrolijke Academie en Het Vrolijke museum.

‘Als Fonds zijn we altijd bewust bezig met de groepen die minder vanzelfsprekend met cultuurparticipatie in aanraking komen’, licht Stefanie Weijsters, programma adviseur bij het Fonds, deze impuls toe. Het afgelopen jaar onderzocht het Fonds daarom met welke samenwerkingspartners kwetsbare doelgroepen bereikt kunnen worden. ‘Dat de focus daarbij op nieuwkomers is komen te liggen heeft alles te maken met wat er speelt in wereld en daarmee ook in Nederland, namelijk de vlucht en grote toestroom van nieuwkomers. Het veld is echt met deze doelgroep bezig merken wij’, aldus Stefanie. ‘We krijgen veel aanvragen binnen van organisaties die met nieuwkomers aan de slag willen.’

 

 

'Het veld is echt met deze doelgroep bezig merken wij.’

Daarbij ziet het Fonds veel projecten voor kinderen of ook volwassenen. De jongeren lijken een beetje tussen wal en schip te vallen. ‘Dus dat sluit aan bij de aanpak van De Vrolijkheid. Met deze impuls kunnen we nieuwkomers heel direct mogelijkheden geven om cultuur te maken. En dat is waar het Fonds voor staat. ‘

Mustafa als voetballer

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen