maandag 18 November 2019
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Creatief eerste jaar mediawijsheid op het VMBO in Assen

presentatie van leerling

Over influencers, netiquette en online media onder de duim hebben en houden

Jongeren en online, twee begrippen die hand in hand gaan. Ze zijn dag en nacht aan het appen en hebben een scala aan andere communicatiemogelijkheden onder de duim. Ze komen in aanraking met bekende influencers en vloggers, leven de ‘netiquette’ op sociale media zorgvuldig na en creëren zelf aan de lopende band content. Een fijne creatieve uitlaatklep dus, maar er zit ook een keerzijde aan het vele online zijn. Denk aan zaken als nepnieuws, filter bubbel, cyberpesten, sexting en telefoonverslaving. Een ingewikkelde wereld om in te navigeren. Hoe help je jongeren het optimale uit de nieuwe mogelijkheden te halen, zonder dat ze in een vervelende valkuil trappen?

Het Dr. Nassau College (locatie Penta) uit Assen zocht naar antwoorden op deze vraag. Samen met het ICO Centrum voor Kunst & Cultuur en het Fonds voor Cultuurparticipatie hebben ze een traject op poten gezet om de zoektocht naar antwoorden op creatieve wijze in te vullen. In dit traject worden leerlingen van de eerste 3 leerjaren van het VMBO én hun docenten mediawijzer door het volgen van op elkaar aansluitende lesprogramma’s. Het streven is om in 2020 een volledig uitgerolde en ingebedde leerlijn mediawijsheid op de school te draaien.

We geven graag een inkijkje in het traject nu we het eerste jaar hebben doorlopen. Leerlingen zijn creatief aan de slag gegaan met onderwerpen als reclame, hun digitale footprint, sexting en het maken van verstandige online keuzes. Niet alleen tijdens mentorlessen en door middel van huiswerkopdrachten, maar ook tijdens interactieve workshops en door het bezoeken van een theatervoorstelling van Theater Smoar. De onderwerpen en opdrachten sluiten zo veel mogelijk op elkaar aan en nemen toe in complexiteit, gericht op beginners in leerjaar 1, gevorderden in leerjaar 2 en experts in leerjaar 3. We lichten de activiteiten uit leerjaar 2 uitgebreid uit.

Leerjaar 1: Reclame
Waar kom je reclames tegen? Welke spotjes vind je leuk, en welke niet? Koop je daadwerkelijk iets na het zien van een reclame uiting, en waarom dan? Hoe werkt dat bij je klasgenoten? Deze vragen staan centraal in leerjaar 1. Leerlingen leren meer over reclames en de werking er van. Daarna gaan ze zélf aan de slag met het maken van een reclamecampagne. Denk aan het op een bijzondere manier fotograferen van een product, het bedenken en opnemen van een reclamespotje, leren werken met een green screen of het ontdekken van handige trucjes in Photoshop. De resultaten komen terecht in een online portfolio, waardoor leerlingen in staat zijn later te reflecteren op wat ze gemaakt hebben.

Leerjaar 2: Game On
Sommige jongeren zijn erg bedreven in het spelen van games, we testen of zij deze skills ook kunnen inzetten tijdens onze ‘offline game’. In groepjes gaan leerlingen het spel spelen. Er zijn punten te verdienen, maar ook obstakels om te overwinnen. Hoe gaan ze bijvoorbeeld om met gevoelige informatie en de privacy van zichzelf en de ander? Een greep uit de opdrachten:

  • Selfie
    Leerlingen krijgen een foto te zien van één van de workshopdocenten. Ze krijgen de opdracht om deze foto met Photoshop zó te bewerken dat hij of zij steeds (on)aantrekkelijker wordt. De vraag die bij deze opdracht hoort: Hoe heet de vorm waarin de profielfoto is gemaakt?
  • Fake news
    Leerlingen gaan samen met hun groepje een artikel schrijven, en zo zelf nep nieuws maken. De titel van het artikel krijgen ze alvast aangereikt. De vraag die bij deze opdracht hoort: wat is de Engelse term voor nepnieuws?
  • Meme
    Leerlingen lezen eerst een verhaal over de inbraak in het huis van Janneke, die op Facebook had gezet dat ze de hele week op vakantie zou zijn. Daarna krijgen ze 5 foto’s te zien van mensen die een bepaalde emotie ervaren. Wat zouden deze mensen zeggen tegen Janneke? De opdracht is om een grappig plaatje te ontwerpen met de foto en een zelfverzonnen tekst. De bijbehorende vraag: hoe heet de vorm waar jullie mee werken?
  • Gameverslaafden
    Er worden 10 verschillende krantenkoppen uitgereikt aan de groepjes. Aan hun de taak om met behulp van het green screen passende foto’s te maken bij deze koppen. Voorbeelden: “Ouders sluiten kinderen op in caravan om ze te laten afkicken van gameverslaving” en “Jaar 2092 –ingevroren gamers gevonden in ijslaag van 6 meter”. Als het ze lukt om binnen de tijd minstens 4 foto’s te maken krijgen ze een envelop met een goed antwoord.
  • FOMO
    Pictionary, maar dan in virtual reality. Één leerling krijg een VR-bril op, en moet in virtual reality door middel van de tool HTC Vive een tekening maken met als thema ‘sexting’. De anderen moeten raden wat er getekend is. De 4 letters die ze kunnen verzamelen vormen samen een woord.
  • AR-zoektocht
    De leerlingen krijgen een iPad met daarop een app die een (augmented reality) speurtocht uitzet. Op het scherm zien ze pijlen die hun in real life de weg wijzen. Komen ze op de juiste plek uit? Dan moeten ze een QR code scannen die hen op weg zal helpen het goede antwoord te vinden.

 Om de GAME af te sluiten wordt er gezamenlijk een quiz gespeeld die dieper in gaat op de onderwerpen die gedurende het spel langs zijn gekomen. Ook wordt er terug geblikt op de gemaakte foto’s en verhalen.

placeholder

 

 

“De extra dimensie (AR) is spannend en verrassend. (…) De leerkracht gaf aan: "Ze kijken niet goed, ze volgen de instructies en de beelden niet goed op!" Dit is denk ik de essentie van deze speurtocht: LEREN KIJKEN! Leren kijken maakt dat je de wereld om je heen beter gaat begrijpen, symbolen kunt vertalen, reclame kunt relativeren etc.” – quote workshopdocent Gejan Stol

Leerjaar 3: Footprint
In het laatste jaar gaan leerlingen nadenken over hun zogenaamde online footprint: wat blijft er achter op internet na een bezoekje? Wat vind je bijvoorbeeld over jezelf via Google? En wat zou je willen dat er te vinden is? Tijdens een workshop gaan de leerlingen met elkaar in gesprek over bovenstaande vraagstukken. Aansluitend bekijken ze een video over misleiding op het internet. Daarna krijgen ze van een begeleidende kunstenaar de opdracht om gezichten te creëren van klei. Ze maken bijvoorbeeld hun eigen gezicht, en komen er al creërend achter wat er voor nodig is om dat te veranderen. De workshop is een creatieve manier om ingewikkelde informatie over online aanwezig zijn en de gevolgen daarvan te verwerken.

De eerste 3 leerjaren van het Dr. Nassau College (locatie Penta) hebben mediawijsheid op een creatieve manier kunnen verkennen afgelopen jaar. De samenwerkingspartners hebben elkaar gedurende dit eerste jaar ook goed leren kennen. Aan hen nu de taak om het lesprogramma verder te ontwikkelen in samenwerking met (lokale) kunstenaars, op zoek te gaan naar nog meer verdieping en de aansluiting met docenten en leerlingen te behouden. Het is inspirerend om met zo’n actueel thema te werken en de creatieve mogelijkheden van online zijn te benadrukken.

“Wees actief online, maak vrienden, kijk naar films, luister muziek, wees met elkaar in contact op de sociale media en in games, maar blijf jezelf constant afvragen: Wat is echt, wat is veilig en wat is leuk?” – workshopdocent tijdens Game On
placeholder

Subsidieregeling
Wil jij net als het Dr. Nassau College cultuureducatie bij jou op school verder ontwikkelen? Je hebt bijvoorbeeld het idee dat er nog niet echt sprake is van een doorgaande leerlijn in de huidige lessen of dat een discipline nu niet aan bod komt die echt gemist wordt door de leerlingen. Dan kun je subsidie aanvragen bij de regeling Versterking Cultuureducatie in het vmbo, vso & pro.

Meer info over de mogelijkheden? Check www.cultuurparticipatie.nl/aandeslag voor een handig en leuk animatiefilmpje, een stappenplan en een leidraad voor aanvragen. Of neem contact op, via 030 233 60 30 of via k.ophetveld@cultuurparticipatie.nl. We gaan graag met je in gesprek.

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Versterking cultuureducatie vmbo

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen