maandag 22 Oktober 2018
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Buurtparades van Art-fact

Buurtparade

Hoe werk je samen met mensen die vooral één ding gemeen hebben, namelijk dat ze in dezelfde buurt wonen? Het Tilburgse Art-fact en de Amsterdamse organisatie ZID theater bijten zich vast in verschillende wijken. Samen met mensen die anders misschien nooit met theater in aanraking waren gekomen maakten ze buurtproducties.

Art-fact: Buurtparades
‘Hoe meer buurtbewoners geïnteresseerd zijn, hoe meer anderen zich aansluiten’

Judith Ensel

Art-fact is het servicepunt voor amateurkunst in de gemeente Tilburg. Sinds 1995 houdt Art-fact zich onder meer bezig met de instandhouding en ontwikkeling van een infrastructuur voor amateurkunst in Tilburg. De organisatie stimuleert initiatieven op het terrein van amateurkunst en heeft speciale aandacht voor vernieuwende activiteiten. Vorig jaar begon een pilot voor een ‘buurtparade’ in de Tilburgse wijk Reeshof: buurtbewoners nemen deel aan projecten waarin alles draait om hun leefomgeving, met als resultaat een buurtparade.

Iedereen die in de buurt of wijk woont, kan meedoen: oude en nieuwe bewoners; alleen of als groep, met de vereniging, met de klas of met het bedrijf. ’Wij brengen bewoners bij elkaar, organiseren bijeenkomsten en workshops, helpen ideeën en materiaal te verzamelen en zorgen ervoor dat de Buurtparade er ook daadwerkelijk komt en de buurt in beweging brengt’, zegt organisator Judith Ensel.

Professionele parademakers, die kennis en ervaring hebben op het gebied van dans, theater, zang en muziek, helpen de buurtbewoners om met verschillende thema’s aan de slag te gaan. Als de buurtbewoner liever niet te veel op de voorgrond treedt, kan hij ook achter de schermen helpen. ‘Er zijn altijd mensen nodig die goed kunnen bouwen, timmeren, schilderen, lassen, kleding maken, die het leuk vinden om flyers te verspreiden, de bar te bedienen, te chauffeuren.’

Deelnemers waren heel enthousiast

Vorig jaar organiseerde Art-fact de eerste parade in het Tilburgse Reeshof en nu is de organisatie actief in de wijk Jeruzalem. ‘We hebben tot nu toe geleerd dat het best veel tijd kost om mensen betrokken te krijgen.’ Hoe meer buurtbewoners geïnteresseerd zijn, hoe meer anderen zich aansluiten. ‘Het “zwaan-kleef-aan-proces”, noemen we dat. We hadden nu een half jaar voor een buurtparade uitgetrokken maar we hebben ontdekt dat je soms meer tijd nodig hebt om mensen bij het project te betrekken. Je moet veel in de wijk zijn en vertrouwen wekken. De pilot was in Reeshof, een nieuwbouwwijk met 40.000 inwoners. Daar konden we aankloppen bij verenigingen omdat die daar veel waren. We hebben met tweehonderd mensen samengewerkt die al onderdeel uitmaakten van groepen, zoals theatergroepen en dansgroepen. Deelnemers waren heel enthousiast; ze vonden het leuk om uit de normale context gehaald te worden en op een andere manier met hun discipline bezig te zijn. We hebben ze tussen hun vier muren vandaan gehaald en op straat gezet.’

In de wijk Jeruzalem was het aantrekken van deelnemers een heel ander proces. ‘Er wonen twaalfhonderd mensen maar zij hebben heel weinig met elkaar te maken. Ze organiseren zich bijvoorbeeld niet in verenigingen. Dus je moet echt langs de deuren. Je moet je veel meer op het individu richten. Dat gaat mondjesmaat. Het is een moeilijk proces om in gang te zetten.’

Ensel denkt dat het goed is om veel samen te werken met lokale, maatschappelijke organisaties. ‘Dat zijn de ogen en oren van de wijk. Mensen die echt weten wat er speelt en waar behoefte aan is.’

We onderzoeken nu hoe je ervoor kunt zorgen dat mensen het volgend jaar zelf gaan doen.

‘Ons projectplan is work in progress. Alle wijken zijn anders. Je kunt niet weten wat je precies tegenkomt. Aan het einde van de zes buurtparades die we gaan organiseren, hopen we een leerproces te hebben doorgemaakt. We hopen dat er dan een soort blauwdruk is en dat we weten hoe je mensen het beste kunt betrekken.’

Ensel wil graag dat de buurtparades niet ophouden na een eerste keer. ‘We onderzoeken nu hoe je ervoor kunt zorgen dat mensen het volgend jaar zelf gaan doen.’ Art-fact gaat de komende tijd in gesprek met buurtbewoners die mee hebben gedaan aan de parades om ze te vragen wat ze ervan vonden en of ze het zelf gaan voorzetten.

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Kunstparticipatie 2013-2016

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen