zaterdag 19 Oktober 2019
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Age Friendly Zeeland: muzikaal maatwerk in zes gemeenten

Kinderen maken muziek met ouderen

In Zeeland doet niet één maar een zestal gemeenten mee aan het programma Age Friendly Cultural Cities. Het accent ligt op muziek, met de Zeeuwse Muziekschool als drijvende kracht. ‘Als je één keer een bijeenkomst bijwoont van ouderen die muziek maken, dan weet je direct wat het doet voor hun welzijn,’ aldus de Goese wethouder Loes Meeuwisse.

In de provincie Zeeland slaat de vergrijzing bovengemiddeld toe. ‘Veel jongeren trekken weg,’ weet Meeuwisse. ‘Daardoor zal al in 2026 één op de vier inwoners boven de 65 zijn. In 2040 is dat naar schatting al één op de drie, met alle medische en sociale gevolgen zoals vereenzaming van dien.’ Cultuurparticipatie door ouderen is een sterk middel tegen sociale isolatie. Mede daarom neemt de Zeeuwse Muziekschool met het project Radio Geluk deel aan het AFCC-programma.

‘Met Radio Geluk kunnen we ons bereik vergroten en muziek naar de zorg- en wijkcentra brengen.’

‘We zijn een eigentijdse muziekschool, waar zowel individuele lessen als lessen op basisscholen en activiteiten voor speciale doelgroepen een plaats hebben,’ vertelt projectleider Otto Harms. Het doel van Radio Geluk is ouderen in Middelburg, Veere, Hulst, Borsele, Goes en Kapelle een of meerdere fijne ervaringen te bieden en zorginstellingen kennis laten maken met de positieve werking van muziek.

Gefragmenteerd
Om de behoeften te peilen toog het projectteam naar de zorgcentra in de zes gemeenten en vroeg de ouderen: wat willen jullie? Welke stijl muziek slaat hier aan? Harms: ‘Zeeland is gefragmenteerd en bestaat uit veel dorpen en eilandjes met allemaal een eigen mentaliteit. Daarom wilden we maatwerk leveren.’ Het gevolg is een divers aanbod aan muzikale activiteiten in kleine tot grotere verbanden, variërend van koren met een grote bezetting, via geheugenkoren speciaal voor dementerenden, tot meespeelconcerten. Ook zijn er muzikale workshops voor activiteitenbegeleiders en vrijwilligers om hun competenties te versterken en uit te breiden. ‘Ons uitgangspunt is steeds dat we bestaande activiteiten niet voor de voeten willen lopen, maar juist met onze professionaliteit willen versterken of iets heel nieuws toevoegen,’ aldus Harms. ‘Bijvoorbeeld door muziekinstrumenten mee te brengen, die door de ouderen zelf bespeeld kunnen worden.’

‘Ons uitgangspunt is steeds dat we bestaande activiteiten niet voor de voeten willen lopen, maar juist met onze professionaliteit willen versterken of iets heel nieuws toevoegen,’

Opleving
Door de diversiteit van de deelprojecten bereikt Radio Geluk verschillende doelgroepen. ‘We hebben een koor in een zorgcentrum in Goes opgezet, maar tachtig procent van de deelnemers komt uit de wijk. Mensen die alleen zijn en het gezellig vinden om samen te zingen.’ Naast actieve senioren bedient het project ook hulpbehoevende ouderen. ‘Vanmorgen sprak ik een van de docenten van het geheugenkoor. Ze vertelde over vrouw die al in een ver stadium van dementie verkeerde. Die ging met een triangel aan de slag, Ze sloeg een paar tonen aan en plots was er een opleving. Ze trad even uit haar lethargische staat. Dat soort momenten maken mij trots. Ze bewijzen het belang van kunst voor het welzijn van ouderen. Ik ben ook trots op de nieuwe loten aan de stam van Radio Geluk. Bijvoorbeeld dat we Muziek aan Bed in een hospice hebben kunnen brengen. Dat soort initiatieven had ik vooraf niet kunnen bevroeden.’

Manifestatie
Op de manifestatie van 21 juni in Theater De Mythe in Goes komt een selectie uit de veelheid van projecten voorbij. Soms in optredens, meestal in een speciaal daarvoor gemaakte film. Natuurlijk om de jury van de BNG Lang Leve Kunstprijs te overtuigen, maar vooral ook om de genodigden ervan te overtuigen dat Radio Geluk niet ten grave mag gaan met het einde van het tweejarige AFCC-programma. ‘We hebben op een structurele manier geld nodig om door te kunnen gaan,’ aldus Harms. ‘Hopelijk komt dat niet alleen uit de cultuurpot, maar ook uit de WMO-hoek. Uitgenodigd zijn zorginstellingen, een vertegenwoordiging van de provincie en de wethouders van de zes gemeenten.

‘In het kader van WMO wil ik met mijn collega’s in gesprek,’ belooft wethouder Meeuwisse. ‘De brede WMO-doelstelling gaat ook over welzijn. Kunst kan daarin een belangrijke rol spelen. Als je één keer een bijeenkomst bijwoont van ouderen die muziek maken dan weet je direct wat het doet voor hun welzijn. Daarom moeten we met zijn allen zorgen dat Radio Geluk een vervolg krijgt. Mensen in de zorginstellingen hebben er enorm van genoten. We kunnen het hen niet verkopen dat Radio Geluk ophoudt. Sterker nog, we willen nog meer ouderen bereiken, ook buiten de zorgcentra.’

TIP: ‘Blijf voortdurend goed luisteren naar de behoeften van ouderen en schroom niet telkens je projectplannen bij te stellen.’

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Age Friendly Cultural Cities

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen