woensdag 21 November 2018
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Age Friendly Utrecht: Chinese opera doorspekt met hiphop

Jong en oud werken samen in project Kunst van het Delen.

Opnieuw doen vijf steden mee aan het programma Age Friendly Cultural Cities (AFCC). In april en mei tonen ze middels lokale manifestaties wat er binnen hun grenzen allemaal gebeurt rond ouderen en cultuurparticipatie. Utrecht showt op 12 april haar inspanningen. Op de slotmanifestatie van 8 oktober in Zwolle maakt de jury van de BNG Bank Lang Leve Kunst Prijs bekend welke stad op cultureel gebied het meest age friendly is.

De stad Utrecht is een studentenstad en wordt daarom nogal eens geassocieerd met jeugdigheid. Een andere term die je steeds vaker in verband met Utrecht hoort is de stad van de inclusie. In dat perspectief heeft de gemeente tien beleidsthema’s benoemd waarvan er twee op kunst en ouderen gericht zijn: “cultuur voor iedereen” en diversiteit (jong, oud, afkomst, status…). De afdeling Culturele Zaken neemt kunst- en cultuur voor ouderen als mogelijk uitgangspunt mee voor de beleidsperiode 2021-2024. Ook vanuit het sociale domein is inclusie een belangrijk thema. Daarom gebruikt de gemeente het AFCC-programma als leertraject of, en zo ja, hoe het domein-overstijgende werken binnen de gemeente in de toekomst te verduurzamen is.

Grijze Koppen
Zowel de afdeling Culturele Zaken als Meedoen naar Vermogen dragen financieel bij aan het AFCC-programma, dat in Utrecht uit twee in het oog springende projecten bestaat: het Grijze Koppen Orkest en De Kunst van het Delen. Het Grijze Koppen Orkest van Fort van de Verbeelding is een groot project dat via muziek grote groepen kwetsbare en vitalere ouderen activeert. Dementerende- en anderszins kwetsbare- en vitalere ouderen uit zorginstellingen zingen en bespelen onconventionele instrumenten. Samen met professionele en amateur-muzikanten uit de wijk werken ze toe naar concerten met kinderen van de basisschool. Het project activeert niet alleen maar maakt ook vrolijk, raakt en geeft zelfvertrouwen. Bij ouderen met Alzheimer of andere vormen van dementie doet muziek maken juist op dat deel van de hersenen een beroep dat niet door de ziekte is aangetast.

Grijze Koppen Orkest van Fort van de Verbeelding

De Kunst van het Delen
De Kunst van het Delen heeft een andere insteek, aldus Appie Alferink. Naast projectcoördinator is hij in het dagelijks leven directeur van het podium voor amateurkunst Zimihc. ‘We zijn eerst gaan onderzoeken wat de ouderen zoal in het creatieve domein aan het doen zijn. We hebben ons daarbij gefocust op de wijk Zuilen, met name op het Buurthuis Oase. Daar komen ouderen met verschillende migratie-achtergrond bijeen, zoals Hindoestanen en Chinezen. Een favoriet tijdverdrijf bleek muziek maken.’ Deze muzikale ouderen zijn gekoppeld aan jongeren van het Jongeren Cultuurhuis Kanaleneiland. Dat geeft verrassende resultaten, vertelt Alferink.

‘Wat te denken van beatboxen in combinatie met Hindoestaans harmonium? Of Chinese opera doorspekt met hiphop? Dat geeft een kwetsbaar en ontroerend resultaat, waarop ik trots ben.’

Verduurzaming
Beide projecten worden ook verduurzaamd. Zo wordt het Grijze Koppen Orkest voor het eerst buiten de zorgcentra en in meer wijken actief, om kwetsbare thuiswonende senioren hun huis uit te krijgen. Het project De Kunst van het Delen zal ook in andere wijken worden uitgerold. Bovendien is het onderwerp van een onderzoek door de Hogeschool Utrecht. Alferink: ‘Die gaan aan de hand van de do’s en dont’s de methodiek vastleggen die van nut zal zijn bij toekomstige projecten. Door de vergrijzing er komt straks een hele doelgroep aan, die serieus genomen wil worden, op het podium en qua begeleiding. Daar moeten culturele instellingen en theaters klaar voor zijn. Ook qua fysieke toegankelijkheid.’
Manifestatie

Op de lokale manifestatie in het Vorstelijk Complex te Utrecht krijgen beide projecten ruimschoots de aandacht. Zo wordt een film vertoond over het Grijze Koppen Orkest (Fort vd Verbeelding), gevolgd door korte interviews. Ook betreden de oudere en jonge muzikanten samen het podium om hun cross over-composities ten gehore te brengen. Tussendoor presenteert Nico de Vos van Hogeschool Utrecht de eerste bevindingen van zijn onderzoek. Onafhankelijk daarvan weet Alferink een ding zeker: ‘Je moet creatieve ouderen serieus nemen in wat ze aan het doen zijn en wat ze ermee willen.'

‘Er komt een hele grote groep ouderen aan die nieuwe kunst gaat maken!’
TIP: ‘Neem creatieve ouderen serieus in wat ze aan het doen zijn en wat ze ermee willen.’
placeholder

BNG Bank Lang Leve Kunst Prijs
Onderdeel van het programma Age Friendly Cultural Cities is dat je als stad een lokale manifestatie organiseert. Hierin laat je zien hoe je ouderen en cultuurparticipatie op de kaart zet. Deze lokale manifestaties worden bezocht door de jury, onder leiding van Hedy d'Ancona, van de BNG Bank Lang Leve Kunst Prijs. De prijs, een bedrag van 20.000 euro, zal aan de beste Age Friendly Cultural City beschikbaar worden gesteld. De vijf deelnmende steden aan het programma Age Friendly Cultural Cities die kans maken op de prijs zijn: Groningen, Emmen, Deventer, Doetinchem en Utrecht.

De feestelijke prijsuitreiking is op 8 oktober in Zwolle.

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Age Friendly Cultural Cities

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen