vrijdag 26 April 2019
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

35 basisscholen in Brabant werken toe naar Escaperoom Festival

Muzelinck

Hoe leer je kinderen om nieuwe media op een creatieve manier te gebruiken? En hoe laat je het erfgoed in de omgeving van school tot leven komen? Basisscholen vinden het soms lastig om nieuwe media en erfgoed op te nemen in het lesprogramma. Daarom ondersteunen wij met de subsidieregeling Mediakunst- en Erfgoededucatie mooie projecten die deze uitdaging aangaan, zoals ‘EscapeVRoom’ in Oss en omgeving. Deze samenwerking tussen aanvrager Muzelinck Centrum voor de Kunsten, culturele partner No More Mondays, SAAM scholen en Filios Scholengroep is dit jaar officieel van start gegaan.

“Escaperooms spreken kinderen aan, omdat ze zo spannend zijn. Je kunt er bovendien een heleboel moderne technieken in verwerken en andere vakken aan koppelen. Dat leek ons heel aantrekkelijk voor het basisonderwijs”, vertelt projectcoördinator Inge Elbers van Muzelinck Centrum voor de Kunsten. “De meeste kinderen zijn al heel wijs op het gebied van nieuwe media, maar scholen nemen het vaak nog niet structureel op in het lesprogramma. Daar willen wij verandering in brengen met het project EscapeVRoom. Vanaf komend schooljaar gaan alle groep zes leerlingen van vijfendertig basisscholen in Oss en omliggende dorpen door middel van storytelling aan de slag met het ontwikkelen van een eigen escaperoom, gericht op groep vijf. Die leerlingen zullen een jaar later, als zij zelf in groep zes zitten, ook weer een escaperoom maken. We zijn vanaf december met alle samenwerkingspartners al aan het brainstormen over de aanpak en vanaf deze maand zijn we echt vol op stoom.”

Ontwikkeling van STOOOMlab naar leerlijn
Ze lacht en knipoogt naar Tessa van Zadelhoff, projectleider van STOOOM, met wie ze nauw samenwerkt. Niet alleen voor dit project, maar ook voor het STOOOMlab, waarin kinderen uit het basis- en voortgezet onderwijs kennismaken met de mogelijkheden van technologie en innovatie. “STOOOM is een initiatief vanuit Filios Scholengroep, SAAM scholen, Het Hooghuis Stadion, Talentencampus Oss, Muzelinck Centrum voor de Kunsten en Bibliotheek Oss. In de verschillende STOOOMlabs gaan leerlingen tussen de vier en veertien jaar aan de slag met onderwerpen als science, virtual reality, 3D ontwerpen, programmeren en duurzaamheid. De groepen worden begeleid door ervaren professionals”, legt Tessa uit. “Omdat deze samenwerking al bestond, was het makkelijker om EscapeVRoom op te zetten. Iedereen was meteen enthousiast en gemotiveerd, want ons streven is dat het niet alleen bij losse leerlabs blijft. We willen het graag verduurzamen in een leerlijn en die kans krijgen we nu met deze subsidieregeling.”

Vakspecialist en groepsleerkracht werken samen
Het project bestaat uit vijf kunstlessen van tweeëneenhalf uur: twee in het STOOOMlab bij Muzelinck en drie op school. Tijdens de eerste vier lessen maken leerlingen kennis met alle technieken en technologieën. Ze ontwikkelen daarmee al onderdelen van de escaperoom. In de laatste les, die de vakspecialist en de leerkracht samen op school geven, wordt alles samengevoegd en krijgt de escaperoom definitief vorm. Het project start twee of drie keer per jaar, afhankelijk van de behoefte van de school, en de looptijd is tussen de twaalf en achttien weken. Inge: “De modules en lespakketten zijn maatwerk. We zetten intermediairs in die met de scholen praten over hun visie op cultuur en hun wensen. Als een school bijvoorbeeld muziek belangrijk vindt, verwerken we meer digitale muziek in het project. De school moet er helemaal achter staan, net als de groepsleerkrachten. Daarom geven we voorafgaand ook workshops op het gebied van audio-video, nieuwe media en digitale geletterdheid, waarin de leerkrachten vaardigheden leren om de lessen goed te kunnen geven.”

VR bril

Inzet van laagdrempelige technieken
Die nieuwe technieken klinken allemaal ingewikkelder dan ze zijn, denkt Inge. “Virtual reality is misschien wat hoog gegrepen voor sommige scholen, maar technieken als fotografie, vloggen, digitale muziek en animatiefilmpjes zijn best laagdrempelig. Met alleen een iPad kom je al een heel eind. Je kunt sommige onderdelen ook goed koppelen aan andere vakken. De interviewtechnieken voor vlogs passen bijvoorbeeld goed bij Nederlands, en een ontwerp maken voor de 3D-printer bij rekenen. Op die manier maak je het extra betekenisvol voor kinderen.”

“Scholen mogen zelf kiezen met welke technieken ze willen werken”, vult Tessa aan. “Daarvoor hoeven ze niet van alles aan te schaffen, want ze kunnen gebruik maken van de apparatuur in de STOOOMlabs. En we laten ook zien hoe leerlingen er thuis mee verder kunnen. Onze culturele partner No More Mondays heeft veel ervaring met virtuele technieken en kan daarin goed adviseren. De ontwerper Don Blaauw gaat ook aan de slag met de website achter het project. Terwijl Muzelinck met de leerlingen juist werkt aan de beeldende onderdelen, zoals het ontwerpen van kastjes met een knop. Als je daarop drukt, ontvang je een hint om uit de escaperoom te komen. De mix van expertise maakt ons team zo sterk.”

Leerlingen doen het helemaal zelf
Tessa vindt het belangrijk dat leerlingen ervaren dat ze naast consument ook producent van nieuwe media kunnen zijn. “Leerlingen creëren de escaperoom helemaal zelf. Dat past bij de culturele competenties en de drie o’s in STOOOM: onderzoeken, ontdekken en ondernemen. We gaan ook in gesprek over hun toekomst. Hoe past nieuwe media daarin? Welke beroepen kun je kiezen als je er enthousiast over bent? Wat ik zo leuk aan ons idee vind, is dat het onderwerp al in groep vijf begint te leven. Die leerlingen mogen de escaperooms uitproberen en raken zo meteen enthousiast. Daarnaast bieden we ook losse modules en workshops aan andere groepen, waarin leerlingen, leerkrachten en begeleidende ouders volop aan het werk worden gezet.”

Feestelijk Escaperoom Festival
Om het project in de driejarige ontwikkelfase te blijven verbeteren, wordt het regelmatig geëvalueerd en bijgesteld. Zowel leerlingen als leerkrachten en andere betrokkenen mogen hun mening geven. “Verder wordt het aan het eind van elk schooljaar aan een breder publiek gepresenteerd tijdens het feestelijke Escaperoom Festival”, vertelt Inge. “Iedereen is dan welkom om een kijkje te komen nemen en er wordt een prijs voor de beste escaperoom uitgereikt.”

Tessa: “Ons doel is dat het project na 2021 door de scholen zelf wordt voortgezet en ook door andere regio’s wordt opgepakt. We willen een soort draaiboek maken waar andere organisaties makkelijk mee aan de slag kunnen. Als ik zie hoe superenthousiast leerlingen nu al van de STOOOMlabs worden, zie ik de toekomst van dit project vol vertrouwen tegemoet.”

Ook een aanvraag indienen?
De tweede aanvraagronde voor de subsidieregeling Mediakunst- en Erfgoededucatie start op 14 januari en loopt tot en met 14 december.
Het Fonds beoordeelt de aanvragen op basis van drie criteria. “Het eerste criterium is de inhoudelijke kwaliteit van het project in relatie tot het doel van de regeling. Wat gaan leerlingen doen? Hoe wordt de culturele ontwikkeling van de leerling bevorderd door het project? Het moet een logische aanvulling zijn op de bestaande cultuuractiviteiten binnen de school. En we kijken goed naar hoe de resultaten worden verankerd en gedeeld”, legt senior programma adviseur Karlijn op het Veld uit.

“Het tweede criterium is een duurzame samenwerking tussen de partners. Het is belangrijk dat er één school en minimaal twee culturele instellingen bij betrokken zijn. En dat ieders expertise wordt benut, dus dat zij in alle fases hun eigen taak en rol hebben. Verder kijken we naar de duurzame opzet van het project. Wat gebeurt er na afloop van een subsidieperiode? Deskundigheidsbevordering is hierbij heel belangrijk. Net als draagvlak en visievorming bij de directie en het hele team. Het laatste criterium is de organisatorische kwaliteit. Is het projectplan helder, concreet en realistisch? Is er een duidelijk doel? De begroting moet natuurlijk goed aansluiten bij dit doel en de activiteiten.”

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Mediakunst- en Erfgoededucatie

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen