zondag 24 Maart 2019
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

10 jaar FCP – Hoe gaat het nu met? Trots op je eigen omgeving

kunstbeweging

We zijn jarig! Dit jaar viert het Fonds voor Cultuurparticipatie zijn 10-jarig bestaan! Een mooie gelegenheid om instellingen die we in die 10 jaar hebben ondersteund op te zoeken en samen terug te blikken, maar ook vooruit te kijken. Hoe gaat het nu met ze? Wat heeft de subsidie van het Fonds hen gebracht? Hoe zien zij de toekomst? Deze maand het enthousiaste verhaal van School voor Praktijkonderwijs PRO Emmen en De Kunstbeweging over ‘Trots op je eigen omgeving’, het eerste project in onze jubileumserie dat nog in de ontwikkelfase zit. De plannen voor deze leerlijn cultureel erfgoed voor zijn zo inspirerend dat het project is genomineerd voor de Gouden C, de prijs die jaarlijks door het Fonds wordt uitgereikt aan een project dat je mee moet maken.

“Op papier klinkt het misschien niet heel sexy en cool, maar onze leerlijn cultureel erfgoed sluit heel goed aan bij de belevingswereld van leerlingen. De lessen zijn lekker praktisch en zeker niet saai”, vertelt Bibian Welbergen, adviseur cultuuronderwijs bij De Kunstbeweging in Emmen. “We betrekken hun eigen omgeving, zoals hun woonplaats en familie, erbij. En hedendaagse archieven zoals Facebook. Daardoor gaan ze zich er echt mee verbinden.”

Erfgoed aantrekkelijk maken
Met de leerlijn ‘Trots op je eigen omgeving’ staan leerlingen via het verleden stil bij waar ze vandaan komen, hoe hun voorouders leefden en hoe het Drentse landschap zich ontwikkelde tot hun huidige leefomgeving. “We doen op onze school al veel aan kunst en cultuur, maar erfgoed bleef een beetje achter. Daarom zijn we heel blij met de subsidieregelingen voor cultuureducatie in het vmbo, vso en praktijkonderwijs van het Fonds, waarmee we een blijvend programma met kwaliteit kunnen ontwikkelen. We willen het goed aanpakken, dus we werken steeds één jaar aan een lesprogramma met een bepaald thema: Archief, Archeologie en Land art”, legt cultuurcoördinator Monica Smeets van PRO Emmen uit.

“We werken samen met De Kunstbeweging en met bevlogen mensen als Marieke van Ginkel, erfgoedspecialist van Kunst & Cultuur, en archivaris Mieke Geuchies van het Drents Archief. Zij hebben goede ideeën over hoe je erfgoed aantrekkelijk kunt aanbieden. En wij leren hen hoe praktijkonderwijs werkt en wat onze leerlingen nodig hebben, zodat ze daarop kunnen inspelen.”

Zij hebben goede ideeën over hoe je erfgoed aantrekkelijk kunt aanbieden. En wij leren hen hoe praktijkonderwijs werkt en wat onze leerlingen nodig hebben, zodat ze daarop kunnen inspelen.”
kunstbeweging

Onderzoek stamboom
Als voorproefje zijn een aantal leerlingen in april al naar het Drents Archief geweest om hun stamboom te onderzoeken. Monica: “Dat was een groot succes. De meesten kwamen erachter dat ze niet wisten hoe hun eigen opa en oma heten. Ik denk dat onze leerlingen normaal gesproken heel erg in het nu leven, maar ik merkte dat ze echt plezier hadden in het onderzoek. Dat voorspelt veel goeds voor de excursie naar het archief in september. Dan gaan alle eerstejaars mee. Ze mogen daar ook een brief aan zichzelf schrijven, ofwel een tijdscapsule maken, die we verzegelen en bewaren tot de diploma-uitreiking. Ook dat is een voorbeeld van een archief aanleggen.”

Workshops van kunstenaars
Een ander belangrijk onderdeel van het programma is het bezoek aan het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem, gevolgd door een kunstzinnige verwerking hiervan op school. “Leerlingen mogen zelf kiezen met welk thema ze aan de slag gaan: vervoer, vrije tijd, sport en spel; fashion, muziek en lifestyle of wonen en werken. Leerkrachten maken daar een lesprogramma bij en kunstenaars geven gastworkshops. Hierin werken ze aan een fashionshow met kleding van vroeger en nu, een huis van de toekomst, bootjes op warmte-aandrijving, een animatiefilmpje over sport en spel en foto’s en video’s over vroeger. Ik ben samen met twee andere leerkrachten al bij het museum geweest en we zijn heel enthousiast over het park en de educatiemogelijkheden.”

Moderne voorbeelden
Met zulke praktische lessen en workshops kun je erfgoed best aantrekkelijk maken voor jongeren, denkt Bibian Welbergen. “We halen moderne voorbeelden aan, zoals drones en de solarboot die studenten van Stenden Hogeschool hebben gemaakt. De koppeling tussen vroeger, nu en de toekomst is heel belangrijk. Wat ik zelf ook een leuke opdracht vind die daarbij aansluit: leerlingen een oude foto geven van een plek in Emmen en ze op pad sturen om die plek te vinden en te fotograferen. Ze zoeken de verschillen en denken na over hoe die plek er over twintig jaar uit zal zien.”

Bibian heeft er alle vertrouwen in dat de mooie plannen die er nu liggen komend schooljaar met plezier worden uitgevoerd. “Ik praat mee en probeer niet te leiden maar te volgen, zodat het eigenaarschap echt bij de school blijft. Mijn taak is ook om de begroting in de gaten te houden. Maar de werkgroep en leerkrachten van PRO Emmen maken het waar. Zij vullen de lessen in en hebben duidelijk een groot hart voor de leerlingen. Het leuke is dat ze gaandeweg steeds deskundiger worden op het gebied van erfgoed, zonder bijscholing te hoeven volgen. Door de subsidie voelt het ook niet als extra belasting, want ze krijgen er extra uren voor.”

Nieuwe talenten ontdekken
“Om de leerlijn tot een succes te maken, moeten docenten, begeleiders én leerlingen echt gemotiveerd zijn”, vult Monica aan. “Daarom mogen leerlingen zelf uit bepaalde thema’s kiezen. En als we volgend jaar merken dat een onderdeel toch niet aanslaat, passen we het aan. Ik hoop natuurlijk dat leerlingen er thuis enthousiast over vertellen en dat ze met hun ouders ook nog eens naar een museum gaan, en later met hun eigen kinderen. Dat is mijn drijfveer om veel energie in het programma te steken. Leerlingen ontdekken een nieuwe wereld en misschien wel nieuwe talenten.”

Ben je geïnspireerd en wil je ook aan de slag met cultuureducatie voor het vmbo, vso of praktijkonderwijs? Bekijk de subsidiemogelijkheden op onze website.

Vorige maand deelden we in deze serie het verhaal van De Cultuur Loper, een mooi programma waarmee scholen de kwaliteit van cultuureducatie verdiepen en verbeteren. 

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Versterking cultuureducatie vmbo

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen