woensdag 21 November 2018
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

10 jaar FCP – Hoe gaat het nu met? Het Andere Gedicht

Special arts

We zijn jarig! Dit jaar viert het Fonds voor Cultuurparticipatie zijn 10-jarig bestaan! Een mooie gelegenheid om instellingen die we in die 10 jaar hebben ondersteund op te zoeken en samen terug te blikken, maar ook vooruit te kijken. Hoe gaat het nu met ze? Wat heeft de subsidie van het Fonds hen gebracht? Hoe zien zij de toekomst? Deze maand het bevlogen verhaal van Stichting Special Arts over Het Andere Gedicht, een driejaarlijks poëzieproject voor mensen met een verstandelijke handicap.

Rondjes, vierkantjes en streepjes. Zo omschreef Angelique Groen, winnares van de poëziewedstrijd Het Andere Gedicht 2017-2018, de letters die zij wel ziet, maar niet kan lezen. “Dat heeft ze prachtig in woorden gevat. Daarmee toont ze dat zelfs mensen die niet kunnen lezen en schrijven een gedicht kunnen maken. Toen haar werd gevraagd of ze de eerste prijs had verwacht, antwoordde ze vol trots ‘ja’. Voor dat soort momenten doen we het”, vertelt Tine Veldhuizen, directeur van Special Arts, een landelijke stichting die zich ervoor inzet dat alle mensen met een handicap kunst kunnen beoefenen en hun talenten kunnen ontwikkelen. Voor deze wedstrijd en andere programmaonderdelen verstrekte het Fonds voor Cultuurparticipatie in 2013 een subsidie via de regeling Kunstparticipatie. En dit jaar opnieuw via de regeling Jij maakt het mee.

Experimenteren en vernieuwen
“We kozen voor een driejaarlijks project, omdat we het belangrijk vinden dat er blijvend iets verandert. Met Het Andere Gedicht worden begeleiders en mensen met een verstandelijke handicap steeds weer gestimuleerd om actief met poëzie, en dus taal, aan de slag te gaan”, legt Tine uit. “Sinds de eerste editie in 2014 hebben we het programma flink uitgebreid. We begonnen met trainingen en voorbeeldlessen voor begeleiders, leerkrachten en vrijwilligers uit de gehandicaptenzorg en het speciaal onderwijs, een landelijke poëziewedstrijd en een afrondend poëziefeest. Dit jaar kwamen daar veel regionale activiteiten en bijzondere samenwerkingen bij. Daarin werden we gestimuleerd door het Fonds voor Cultuurparticipatie. De regeling Jij maakt het mee draait om experimenteren en vernieuwen.”

Voordracht van Fabian - Foto Bob de Vries

Betrokkenheid regionale instellingen
Zowel in Midden-Nederland als Groningen ging Special Arts een intensieve samenwerking aan met een grote instelling, die gastheer werd van Het Andere Gedicht. Bij Sherpa in Midden-Nederland en NOVO Cosis in Groningen werden trainingen, voorbeeldlessen en een inspirerend randprogramma verzorgd, met als afsluiting een spetterende poëziemanifestatie. Tine: “Hierbij werden organisaties als centra voor kunst en cultuur, bibliotheken, musea, werkplaatsen en scholen uit de regio betrokken en daardoor kreeg Het Andere Gedicht een sterke netwerkfunctie. Je bereikt zo nieuwe deelnemers en een nieuw publiek. Ook in de regio Zuid-Holland is al een voorbeeldles en een voordrachtenworkshop gegeven. En in het hele land ontstonden lokaal spontane samenwerkingen. We hopen dat het zich als een olievlek blijft verspreiden.”

Dichter zoekt maatje
Een mooi onderdeel van de PoëzieMenukaart, zoals het programma in de regio’s heet, vindt Tine ‘Dichter zoekt maatje’. “In elke regio zijn drie tot vier lokale dichters op pad gegaan met een verstandelijk gehandicapt maatje, om vervolgens samen een gedicht te schrijven. Dit jaar over het thema ‘Onderweg’. Iedereen was hier zó enthousiast over. Voor veel dichters zonder beperking ging een wereld open. Ze leerden nieuwe woorden en een andere manier van kijken. Sommigen hadden hiervoor nooit langer dan vijf minuten met iemand met een handicap gepraat. Op het poëziefeest droegen de duo’s hun gedicht voor. Het resultaat was schitterend.”

Feest vol bijzondere samenwerkingen
Het poëziefeest bestond dit jaar uit heel veel bijzondere samenwerkingen. Zo goot zangeres Elske DeWall de gedichten van deelnemers van Kunstwerkplaats Daeldersplak uit Drogeham in liedvorm en presenteerden drie ateliers hun gedichten als podiumact, ondersteund door professionals op het gebied van performing arts. “Iedereen mocht een idee inleveren om een gedicht op een originele manier, bijvoorbeeld met muziek, dans of theater, op het podium te brengen. Die kruisbestuiving met andere kunstdisciplines maakte de middag extra speciaal. Ook leuk was de samenwerking met Theater Flint, waar het feest gehouden werd. Stagiaires met een beperking mochten een dag meelopen bij de afdelingen Evenementen & Congressen en Horeca.”

Hoe Special Arts al die samenwerkingen weet te realiseren? Tine: “We onderhouden veel persoonlijk contact met organisaties, onder andere door veel te bellen, en proberen zichtbaar te maken wat Het Andere Gedicht met mensen doet. Bijvoorbeeld door het Groeimagazine uit te brengen, waarin we de mooie ontwikkelingen in de regio’s laten zien.”

SpecialArts Het Grote Poëziefeest-2126-Elske DeWall - foto Claudia Kamergorodski

Altijd nieuwe ideeën
Na het afsluitende feest op 11 april stortte de stichting zich meteen op nieuwe plannen voor het project. In juli werd op Landgoed Groeneveld in Baarn de Poëziebosroute geopend, een wandelroute van ongeveer één kilometer. Ook toegankelijk met een rolstoel. “Onderweg kom je negen poëziepaaltjes tegen met een regel van een gedicht van René Vos. We hebben hier samen met Staatsbosbeheer aan gewerkt en de bedoeling is om op andere plekken in Nederland ook routes te ontwikkelen. Verder komen er gedichten op muren in het Prinses Maxima Centrum. En we gaan verder met trainingen in Taalvorming, de werkwijze waar Het Andere Gedicht op is gebaseerd. Onze droom is om gedichten een plek te geven op buitenlocaties. Door met heel veel mensen te praten en samen na te denken over hoe je mensen met een verstandelijke handicap kunt bereiken, borrelen er altijd nieuwe ideeën op.”

Een project eindigt nooit op de einddatum bij Special Arts. “We geloven erin dat onze activiteiten bijdragen aan de ontwikkeling van mensen met en zonder handicap, dus we kunnen een project niet van het ene op het andere moment loslaten. Mensen denken vaak dat er een groot apparaat achter zit, maar we zijn een klein team. Dus we staan allemaal met onze voeten in de klei. Daardoor zijn we denk ik extra gemotiveerd. Het is heel fijn dat het Fonds niet alleen subsidie verstrekt, maar ook meedenkt, vragen stelt en samen met ons terugblikt. We krijgen feedback waar we iets aan hebben. En gelukkig ook veel vertrouwen in onze expertise en ons ondernemerschap.”

Vorige maand deelden we in deze serie het verhaal van Holland Dance Festival, de internationale dansorganisatie die we al bijna negen jaar ondersteunen bij hun missie: dans voor iedereen toegankelijk maken. Volgende maand spreken we de initiatiefnemers van het Klasse Theater, een mooie samenwerking tussen vijf jeugdpodiumgezelschappen.

 

 

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Jij maakt het mee, Kunstparticipatie 2013-2016

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen