vrijdag 19 Januari 2018
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Vijf steden in de race om Age Friendly-titel

Ouderen aan de slag met nieuwe media

Kunst en cultuur zijn van vitaal belang voor het welzijn van ouderen. Niet voor niets heeft het Fonds voor Cultuurparticipatie sinds 2013 in totaal 120 projecten gesubsidieerd via de Ouderenparticipatieregeling. In 2016 loopt de regeling af. Met het programma Age Friendly Cultural Cities wil het fonds haar investeringen op gemeentelijk niveau bestendigen. Age Friendly Cultural Cities is een initiatief van het fonds samen met het BNG Cultuurfonds en vijf steden, te weten Amsterdam, Den Haag, Eindhoven, Maastricht en Leeuwarden. Het streven is gemeenten te stimuleren nog meer werk te maken van cultuurparticipatie door ouderen. Achterliggend doel is de kloof tussen de sectoren zorg, welzijn en kunst blijvend te verkleinen en reeds lopende projecten te verduurzamen.

Per stad is een bestaand en door het Fonds gehonoreerd project gekozen dat verduurzaamd gaat worden. Het project maakt onderdeel uit van het totale culturele programma dat de steden voor senioren samenstellen. De vijf genoemde steden organiseren in de maanden oktober en november elk een manifestatie waarin ze hun visie op cultuurparticipatie voor ouderen delen met het publiek, de pers en beleidsmakers (cultuur, zorg, welzijn). Deze bijeenkomsten worden bezocht door een jury, onder leiding van Hedy d’Ancona, van de BNG Bank Lang Leve Kunst Prijs. Die maakt op de slotmanifestatie van 23 november de stad bekend die op cultureel gebied het meest age friendly is. Het uiteindelijk doel van het Fonds voor Cultuurparticipatie is dat de komende jaren (2017-20202) 24 steden Age Friendly Cultural Cities worden.

Hieronder stellen de vijf steden en hun verduurzaamde project zich kort voor.

Maastricht
Maastricht gaat het project Old(Fashion)ed verduurzamen in het nieuwe project Let’s (Ad)Dress The People. Het oude project kende grofweg twee pijlers:dans en ambachtelijkheid. Het nieuwe project bouwt verder aan het ambachtelijke. De initiatiefnemers FASHIONCLASH en Tout Maastricht willen seniore ambachtsmensen opsporen en betrekken bij dit multidisciplinaire project waarin mode- en textielkunst, volkscultuur, ambacht, handwerk, immateriële en materiële erfgoed samenkomen. 'Ouderen blijven niet alleen betrokken, ze zijn van onschatbare waarde voor de transitie van industriestad naar kennisstad' meent Jaap van Royen, directeur-bestuurder van Tout Maastricht.’

Bekijk hier het filmpje Age Friendly City Maastricht

‘Het onderling delen en uitwisselen van talenten van jongeren en ouderen biedt geweldige kansen voor stad en samenleving.'

Leeuwarden
Sinds 2013 organiseert de Friese stichting CityProms actieve muziekworkshops voor mensen in verschillende stadia van dementie. Ook speelt de stichting een centrale rol in de kennisopbouw rond de inzet van muziek bij kwetsbare groepen. Professionele musici hebben de nieuw ontworpen mastermodule voor muziek & dementie gevolgd op het Prins Claus Conservatorium. ‘Ontroerend om te zien dat er communicatie ontstaat tussen de improviserende musici en mensen in de laatste fase van dementie, die al niet meer op taal reageren,'meent Sietze Bandringa, van de afdeling Cultuurbeleid van de gemeente Leeuwarden. In het project CityProms Embrace gaat de stichting het programma door ontwikkelen met bestaande en nieuwe partners. ‘Er wordt binnen en buiten de gemeente gezocht naar mogelijke financiering voor de langere termijn. City Proms is bezig een club Vrienden van CityProms op te richten en heeft reeds een goede ingang bij een grote zorgverzekeraar.’

Bekijk hier het filmpje Age Friendly City Leeuwarden.

‘Er is inmiddels volop bewijs van positieve gezondheidseffecten van actief musiceren bij mensen met dementie.’

Eindhoven
De werkgroep Age Friendly Eindhoven heeft een afwisselend programma ontwikkeld om senioren in Eindhoven actief te betrekken bij kunst en cultuur. Ze bouwt daarbij op het dynamische en innovatieve DNA van Eindhoven. ‘Alle betrokken cultuurpartners, Dutch Design Foundation, MU, STRP en Mad Skills, hebben ouderen weten te betrekken bij zaken die in eerste instantie niet met ouderen worden geassocieerd. Denk aan creatief programmeren, design, graffiti en creatieve technologie,’ aldus initiatiefnemer Shirley Hendrikse. Het lopende project KunstRoute65 transformeert tot een wegwijzer voor senioren en een platform voor cultuur, zorg en welzijn op het gebied van Age Friendly-programmering. De opgedane kennis, ervaringen en contacten, maar ook de functie van verbinder en wegwijzer worden in een platform verduurzaamd.

Bekijk hier het filmpje Age Friendly City Eindhoven

‘Design en innovatie koppel je meestal aan jongeren, maar nu wordt het met succes aangereikt aan ouderen.’

Den Haag
Den Haag verduurzaamt het project Levenskunst. Onder deze noemer hebben het kunstcentrum Koorenhuis en zorginstelling Florence een kunstprogramma ontwikkeld voor zelfstandig wonende ouderen. In en rond de wijkhuizen van Florence kunnen senioren deelnemen aan zogenoemde ateliers. De artistieke activiteiten lopen uiteen van sieraden maken tot in een jazzorkest spelen. ‘Bijvoorbeeld een man die altijd wilde saxofoon spelen, en nu zijn droom waarmaakt,’ aldus Gert Jan Bots van Het Koorenhuis. De bijdrage van het fonds wordt gebruikt om te onderzoeken hoe de ouderen de activiteiten zelfstandig kunnen voortzetten. Bots: ‘We willen onder meer een toolkit ontwikkelen waarin beschreven staat wat je precies nodig hebt om de ateliers van Levenskunst in stand te houden.’

Bekijk hier het filmpje Age Friendly City Den Haag.

‘Het is geweldig om te zien hoe ouderen zichzelf opnieuw uitvinden.’

Amsterdam
Sinds 2014 is het fotografiemuseum FOAM met het intergenerationele project Twee Keer Kijken actief in verschillende Amsterdamse stadsdelen. Via het medium fotografie komen oudere en jongere buurtbewoners met elkaar in contact. In een reeks fotografieworkshops werken ze schouder aan schouder toe naar een tentoonstelling die gepresenteerd wordt in de wijk. Om deze succesvolle aanpak te verduurzamen heeft FOAM contact gezocht met OBA. Samen initiëren ze het project Amsterdam Vertelt. Daarin brengen deelnemers hun wijk in beeld, door middel van taal en fotografie. ‘Fotografie maakt de gesprekken vaak snel persoonlijk,’ vertelt Maren Siebert van FOAM. ‘Vooroordelen van beide kanten worden onderuit gehaald. Dat is prachtig om te zien.’ Het project Twee Keer Kijken heeft geleerd dat het aanbod van Amsterdam Vertelt gedifferentieerd aangeboden moet worden. ‘Denk aan masterclass voor senioren in de kracht van hun leven en laagdrempelige workshops voor ouderen die meer begeleiding nodig hebben.’

Bekijk hier het filmpje Age Friendly City Amsterdam.

‘Fotografie maakt de gesprekken tusssen jong en oud vaak snel persoonlijk.’

Meer weten? Bekijk het filmpje over het programma Lang Leve Kunst. Op weg naar Age Friendly Cities en de 5 steden.

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Age Friendly Cultural Cities

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen