donderdag 16 Augustus 2018
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Van grote gene tot pure emotie

Kinderen in het Rijksmuseum Amsterdam

'Cultuur is een soort levenselixer,' stelt Richard Smolenaers. Als acteur ervaart hij dat zelf, en in zijn dagelijks werk, bij Mocca, Expertisecentrum Cultuuronderwijs Amsterdam, biedt hij leerkrachten en scholieren de kans er ook van te proeven.

'Op mijn zeventiende deed ik auditie voor de eindmusical van de Amerikaanse high school waar ik dat jaar als uitwisselingsstudent zat. Ik had weleens wat aan toneel gedaan, maar kreeg ineens de hoofdrol, waarvoor ik ook veel moest zingen. De regisseur en producent waren super-enthousiast en met de mensen die ik ontmoette heb ik dat jaar ook veel andere stukken gedaan. Het was zo leuk en fijn om te doen, dat ik ermee door wilde. Terug in Nederland heb ik eerst een paar jaar iets heel anders gedaan, maar toen ben ik weer naar Amerika gegaan om auditie te doen bij verschillende universiteiten. Aan de New York University heb ik uiteindelijk drama gestudeerd.

Richard op de planken in Amerika

Ik gaf met een groepje medestudenten een serie lessen over Macbeth aan high school-leerlingen in New York. Dat was een heftige ervaring! Zij hadden vreselijke dingen meegemaakt, inclusief door verdwaalde kogels gedode broertjes of zusjes – ze leken veel ouder dan wij. Eerst reageerden ze van: “Moet dit?” maar naarmate ze losser werden kwam er steeds meer uit. Toen zag ik hoe kinderen hun emoties kunnen en mogen uiten als ze de kans krijgen. Dat was het begin van mijn besef van het belang van die kracht van kunst

“Ik leer van lesgeven.”

Als acteur wil ik vooral mooie rollen neerzetten, die me uitdagen. Maar lesgeven, eerst aan kinderen en later ook aan volwassenen, bleek geen bijzaak: het grappige is dat het niet alleen mijn leerlingen maar ook mijzelf verrijkt. Het is zo mooi en rewarding om die ontwikkeling te zien, hoe sommigen opbloeien. In les één zie je vaak één en al blokkade en grote gêne, maar na zes weken staan ze bij wijze van spreken huilend op het podium en raken je echt. Dan denk ik: “Wauw!” Ik ben nog weleens leerlingen tegengekomen, scholieren en volwassenen, die zeiden dat die lessen ze altijd waren bijgebleven of dat ze als mens gegroeid waren. Dat doet me wat.

Zelf heb ik cultuur ook echt nodig: het is een soort levenselixer. Hoe leg ik dat uit? Kijk, ik heb diezelfde high school-musical, Godspell, als volwassene, na mijn opleiding, nog eens gespeeld, in een klein theater in New York. Het is een folk-tegenhanger van Jesus Christ superstar en ik speelde Jezus. De scene waarin hij afscheid neemt van zijn apostelen voelde op een avond zo ongelofelijk realistisch, dat mijn nekharen overeind stonden. Het kon niet anders dan dat het publiek dat ook voelde. En dat ultieme gevoel overbrengen, dat is waarom ik zelf acteer.

“Mijn doel als acteur is 'to emote': om mensen te laten voelen.”

In mijn werk, in het managementteam van Mocca, geldt indirect datzelfde. Wij verbinden kinderen en cultuur, en dat doen we op allerlei manieren. We begeleiden scholen en culturele instellingen in hun dialoog om gezamenlijk cultuureducatie programma’s te ontwikkelen, we helpen ze een gemeenschappelijke taal te vinden of, heel praktisch, we helpen bij het vervoer, met de Cultuurbus. Zo bereiken we inmiddels 98 procent van de scholen in Amsterdam.

“Zie als leerkracht maar eens 25 kinderen veilig door het Amsterdamse verkeer te loodsen naar een museum.”
Richard denkt en doet mee tijdens sessie over cultuureducatie met kwaliteit

Ik ben verantwoordelijk voor wat we doen met de subsidie uit de regeling Cultuureducatie Met Kwaliteit: de bestedingen, de vooruitgang en de contacten met het Fonds voor Cultuurparticipatie en andere partners. Ik hoor en zie wat het effect is. In april organiseren we weer de Maand van de Cultuureducatie waarbij 1000 mensen uit het onderwijs en het culturele veld bij elkaar komen. Door de wandelgangen van de Amsterdamse scholen gonst het lerarenfeest in het Stedelijk Museum en de Staat van Cultuureducatie al rond. Verder nemen we leerkrachten maandelijks mee, zoals vanavond naar de jongerenvoorstelling Bromance. Er komt op zo'n avond ook iemand van de betreffende cultuurinstelling voor een korte toelichting en er is een borrel. Daar horen we vaak van leerkrachten: “Wauw, wat fijn dat dit kan en mag!” Dan ben ik tevreden, want als je het vlammetje ontsteekt, kunnen zij het op hun beurt bij hun leerlingen ontsteken. Pay it forward.'

placeholder

Cultuurestafette 2018
Ronald Kox → Richard Smolenaers → Marijn Cornelis

Richard Smolenaers kreeg het stokje aangereikt van LKCA-medewerker Ronald Kox. Zijn verhaal over onderwaterfotografie was bijna net zo mooi als de foto's!

Op zijn beurt geeft Richard het stokje door aan Marijn Cornelis, directeur CultuurSchakel Den Haag.

Volg alle verhalen via facebook! #cultuurmaaktiedereen

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Cultuureducatie met Kwaliteit 2017-2020

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen