zaterdag 26 Mei 2018
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

TALENT + ONTWIKKELTRAJECT = LOOPBAAN?

Selfie time!

Urban talenten wees welkom! Na een succesvolle eerste versie start het Fonds voor Cultuurparticipatie in september met de subsidieregeling Urban Arts Talent 2018-2020. Daarmee kun je met begeleiding de volgende stappen in je carrière zetten. Hiphopster Nanah Dae, Niek Traa van b-boy crew The Ruggeds en Gert-Jan van Stiphout, alias producer/dj Subp Yao blikten in de Rugged Studio samen met coach Bart Temme terug op hún talentontwikkeltraject.

INVULLING
Een talentontwikkeltraject klinkt heerlijk efficiënt: je hebt talent, en met wat hulp haal je het maximale eruit. Maar als je aan het begin staat ís er nog helemaal geen traject. Dat moet je als jonge urban artist eerst nog vormgeven en dan uitvoeren. Wat hield het traject in: financiële ondersteuning, een begeleider die is verbonden aan een culturele instelling en een externe coach. Maar waarvoor kies je als er ineens van alles kan, doordat er geld is? Waarbij wil je hulp, of juist niet? En is het de moeite van zo'n hele subsidieaanvraag waard?

placeholder

 

 

Nadat ze de Grote Prijs van Nederland 2015 in de categorie hiphop won, ging Nanah Dae, begeleid door Said Salhi, op zoek naar haar Marokkaanse roots. Samenwerking met lokale artiesten leidde daar tot een optreden op het grootste landelijke muziekfestival, L’Boulevard.

Nanah: 'Ik was al tien jaar niet in Marokko geweest en ging er helemaal open heen om te ontdekken hoe de rap scene daar is. Ik mocht er optreden, bouwde er een soort netwerk op en werkte met mensen daar samen. Qua omgang met taal begrijp je elkaar wel, de flow enzo, maar ik spreek geen Arabisch. Doordat ik vertalers mee had, kon ik daar toch aan de slag met mensen die ik niet kon verstaan. Het studiowerk bleek precies hetzelfde: schrijven, tapen, elkaar ophypen. Het mooiste vond ik dat ik als vrouw open werd ontvangen. “We zijn trots op jou,” zeiden ze. Die love kreeg ik meteen.'

placeholder

 

 

Gert-Jan van Stiphout, alias producer/dj Subp Yao, besloot het talenttraject te gebruiken om dichter bij zijn muzikale DNA te komen. Al klinkt dat niet direct duidelijk, de resultaten waren heel concreet! Begeleid door rapper Jiggy Dje, van hiphop label Noahs Ark, legde hij nuttige contacten en deed hij inzichten op die hij direct gebruikte in de 'collabo's' die hij aanging. 'Soms brengt een gesprek van tien minuten al zoveel inzichten!'

Gert-Jan: 'Ik wilde dichter bij mijn muzikale DNA komen, dat klinkt een beetje hetzelfde, hè? Nanah moest ervoor naar Marokko, ik ben na tien jaar Limburg drie weken terug naar Brabant geweest! Zonder gekheid, bij mij draaide het erom andere manieren te vinden om me te ontplooien dan in de studio. Nou, dat is eigenlijk hartstikke goed gelukt. Ik deed inspiratie op door allerlei samenwerkingen in andere takken, met mensen die met video werken of artwork. Daaruit kwamen een stuk leukere projecten voort dan als ik alleen muziek maak. En zo kon ik ook een beetje uit mijn niche stappen. Die kruisbestuivingen zijn weer hartstikke goed voor de langere termijn. Sustainability, zeg maar.'

Hij weet ook wel hoe het komt dat zo'n traject als een snelkookpan werkt. 'Ik móest wel anders nadenken over wat ik doe. En toen ik dat ging begrijpen, kwam ik heel snel tot antwoorden. Je maakt muziek, natuurlijk, maar je gaat er ook dingen over opschrijven, erover praten, kijken wat er gebeurt als je dingen anders doet. Ik weet zeker dat dat goed werkt voor iedereen die creatief bezig is.'

placeholder

 

 

Coach: Met zijn Heerlense organisatie Cuttin' Class helpt Bart Temme jong creatief talent op weg, d.m.v. coaches en educatieve diensten voor scholen. Cuttin' Class deed de aanvraag voor Subp Yao. Bart is ook medeoprichter van Street Art Cities, een startup die als eerste alle street art ter wereld wil documenteren, en bovenal een verbinder.

Bart, Gert-Jans coach, zit hard te knikken. 'Ja, je bent er dan veel bewuster mee bezig. Ik weet nog dat jij op een gegeven moment “helemaal naar Amsterdam” was geweest,' zegt hij met een vette knipoog, 'naar een fancy studiootje in een grachtenpand. Daar kwam een heel nieuw project uit voort en toen besefte je: “Shit, die collabo's brengen me veel meer dan ik dacht!” Ik zag echt dat het een totale verandering was.'

placeholder

 

 

Bboy groep The Ruggeds doet mee aan battles over de hele wereld. De jongens geven dansles in hun Eindhovense studio en organiseren jaarlijks het toernooi World BBoy Classic. Binnen het ontwikkeltraject bouwden ze, geholpen door Angelo Martinus, hun voorstelling Adrenaline uit van 12 tot 40 minuten, waarmee ze op theatertour gaan door Nederland.

Niek: 'The Ruggeds deden mee aan de pilot van het project, dus het was geen open aanvraag. We hadden al als doel onze show het theater in te brengen.' En met gevoel voor understatement: 'Zonder het traject was dat echt wel een uitdaging geweest.' Een theatertour was nieuw terrein, en zo'n stap zet een mens toch eerder met financiële rugdekking.

Kortom, je komt op plekken waar je anders niet komt. Werkt met mensen met wie je anders nooit zou samenwerken, ook in heel andere takken. Daardoor kom je artistiek vooruit én zorg je voor een stevigere positie in een wereld waarin heel veel mensen dringen om een plekje.

VOORBEELDFUNCTIE?
De coach is daarbij onmisbaar, volgens Nanah. 'Je hebt als talent echt iemand nodig die meer weet van de achterliggende zaken: subsidieaanvragen, de zakelijke kant. 

Niek: In mijn tijd bestond de hele break scene uit twaalf- tot vijftienjarigen, zonder ouders erbij. Virgil organiseerde zijn eerste jam op die leeftijd. Je moet vroeg genoeg zeggen: als je iets wil, dan kan het. En als het niet lukt, no worries, dan heb je het geprobeerd.'

Nanah: 'Maar ik zie veel jonge talenten die niet durven, meiden met struggles – had ik ook! Ik wilde altijd een voorbeeld hebben dat precies deed wat ik wilde doen. Ik zag mijn danslerares als een soort godheid. Ik dacht: “Ik ga net zolang door tot ik daar ook ben.” In dit traject miste ik persoonlijk wel zo'n heel direct voorbeeld, mijn coach deed toch net weer andere dingen dan ik.'

G-J: 'Het is belangrijk coaches te hebben in het veld, die je inhoudelijk raad kunnen geven, maar die er ook van een afstand naar kijken. Ik denk vaak dat ik lekker bezig ben, maar dan raadt iemand me iets aan waar ik zelf niet aan denk.'

Niek: 'Dit traject is each one teach one: mensen brengen hun eigen ervaring over, maar wij kozen wel zelf wat we gingen doen en hoe. Ik heb er een probleem mee als het een soort loopbaan wordt. De gedrevenheid om jongeren te begeleiden haalt nu soms alle creativiteit weg. In battles zie je die eenlijnigheid terug: ze trainen maar voor één ding, weten precies waar ze naartoe gaan. Maar je moet soms juist in valkuilen trappen! Als de ober waarschuwt dat het bord heet is, wil je dat soms tóch even zelf voelen. Ik heb me ook gebrand, daar leer je van.

Wij doen dingen die nog niemand gedaan heeft in Nederland. Dan moet je je voorbeelden heel ergens anders zoeken, zoals een klassiek orkest in Hamburg, dat precies een crew is: eigenaar van wat ze doen, ze kiezen hun eigen management en fixen hun eigen subsidie. Onze begeleider had geen enkele ervaring met een show naar het theater brengen, dus we hebben samen uitgezocht hoe je dat doet.' 

Nanah: 'Maar wat had je voor elkaar gekregen met een begeleider die er wel kaas van had gegeten?'

Niek: 'Tuurlijk, dat was heel waardevol geweest. Maar artistiek ben ik blij dat er niet meteen iemand vroeg: “Oké, wie is je choreograaf, wie gaat dit en dat doen?” Want dan krijg je altijd weer dezelfde poppetjes. Je kunt iemand ideeën geven, of ideeën opleggen. Een goeie begeleider verbreedt het spectrum van mogelijkheden. Die denkt mee terwijl iemand zijn eigen visie uitwerkt.'


VAARDIGHEDEN
G-J: 'Die subsidie is bedoeld om een kickstart te geven aan een leven als professional. Met de kleine lettertjes in contracten kan altijd wel iemand je helpen, het gaat erom kansen te leren herkennen, te weten welke keuzes iets opleveren: zorg dat je merchandise hebt, zorg dat je geld steekt in dingen waarmee je opbrengsten kunt genereren. Dat heb ik ook wel geleerd in dit traject, al ben ik nog niet waar ik moet zijn. Maar plannen schrijven, daar ben ik gewoon niet zo goed in.'

Nanah: 'De zakelijke kant moet je wel leren, maar ga daar niet teveel tijd aan besteden in zo'n traject. First things first. Veel mensen vergooien hun talent omdat ze de rest niet kunnen.'

Niek: 'Ik vind dat schrijfwerk ook niet leuk, maar ik heb er wel superveel van geleerd. Er moet wel een balans in zijn. Als je een bedrag gewoon op je rekening krijgt, is elke euro tien euro waard, maar als er een hele verantwoording inclusief accountantsverklaring vereist is, heb je daar iemand fulltime voor nodig.'

Bart: 'Als je cultureel baanbrekend talent zoekt, moet je het indienen van plannen zo laagdrempelig mogelijk maken. Het Fonds voor Cultuurparticipatie is daarin wel één van de meest liberale, losse clubs.'

G-J: 'Bij de meeste subsidieverstrekkers duurt het veel te lang. Elke motivatie om die voorstelling te maken is na de twee jaar die je nodig hebt om alles in te dienen al vervlogen, of je bent al veel verder. Ik heb een subsidie aangevraagd toen The Box nog bestond, en nu krijg ik hem. Terwijl, in dit traject kon ik meteen aan de slag.'

Bart tegen Niek: 'Kunnen jullie geen schrijfsessies organiseren voor kleine budgetten, gericht op de young ones? Jullie zijn een gevestigde naam, hier. Een soort lab, samen met het Fonds, op verschillende plekken in Nederland. Zo van: wat heb je nodig voor waar je nu mee bezig bent, waar je zelf echt van kan leren en de volgende stap zetten? Dan kom je heel interessante mensen tegen. De helft vraagt misschien alsnog geen subsidie aan, maar ze hebben elkaar ontmoet en komen nog eens terug. Zo krijgt het Fonds nieuwe talenten in beeld, jij hebt een nieuwe leerling erbij en een ander misschien wel een videoclip.'

Niek vindt het een goed idee: 'Wij proberen de communities in Eindhoven te laten bewegen. Wij hebben bepaalde tools liggen, dus wij kunnen als lokaal verzamelpunt fungeren. Zonder dat zij elke keer zelf een aanvraag hoeven in te dienen.'

Nanah: 'Misschien moet je soms niet eens weten hoeveel geld er voor iets is. Of dát er geld is. Gewoon eerst mensen bij elkaar brengen, kijken wat ze gaan doen. Dan komen er wel ideeën.'

 

MAKING THE MILES
Gert-Jan heeft er nog iets aan toe te voegen: 'Als je alleen kunt zingen of dansen en er verder niets mee kunt, wat heb je dan aan zo'n traject? Talent is overrated. Echt! Je moet er ook gewoon voor werken. Weet je hoeveel producers beter zijn dan ik, maar waar je nooit wat van hoort?'

Nanah: 'Dat is die struggle, waar ik het over heb. Er is iets dat die mensen tegenhoudt. Het zou mooi zijn als wij ze daaruit kunnen helpen. Ik heb daar zelf ook ingezeten: ik had talent, maar zakte terug, vond mezelf niet goed genoeg. Tot iemand me oppepte en ik besloot: ik ga het gewoon doen.'

G-J: 'Juist door discipline en talent te tonen, heeft iemand gezien dat jij even hulp nodig had. En je hebt toch maar mooi die kans gegrepen.'

Bart: 'Je moet wel kunnen werken met iemand. Ik ken iemand die mad talented is, maar zijn gedrag belemmert hem om iets met z'n talent te doen.'

WHAT IF …
Niek: 'Als ik dit traject opnieuw zou mogen doen, zou ik vast dingen anders doen, maar ik weet niet of het dan een betere les zou zijn.'

Nanah: 'Achteraf gezien had ik veel groter moeten denken. Dat zou ik nu aan deelnemers adviseren.'

G-J: 'Bij sommige uitgaves had ik langer onderzoek moeten doen. Ik heb nu heel erg naar kwaliteit gekeken, terwijl ik iets had moeten kiezen dat dichter bij mij lag. Bart zegt weleens: zo of zo had je nog meer mensen kunnen bereiken. Maar kwantiteit is niet mijn maatstaf, sustainability wel.'

Bart: 'Ja, maar als er honderdduizend mensen naar kijken in plaats van honderd, dan ís het meteen duurzamer. Om te adviseren en ook om te kiezen welke adviezen je naast je neerlegt, is een vertrouwensband fijn, van twee kanten. Ik heb als coach ook van dit traject geleerd. Ik ben een organisator en ontwikkelaar, ik was erg gericht op vooruitgang en tastbaar resultaat in plaats van op het creatieve proces. Soms moet ik geduldiger zijn.'

 

DOORGEVEN
Niek is al opleider en mentor voor de volgende generatie. De anderen zien zo'n rol ook wel zitten.

G-J: 'Ik heb al aangegeven dat ik heel graag wat terug zou willen doen voor iemand die nu een aanvraag doet – niet per se in de muziekwereld, het kan ook een Fries zijn die schildert. Ik geef weleens workshops en heb aan de Herman Brood Academie lesgegeven als gastdocent. Ik heb ook sociaal-cultureel werk gedaan, dus het zat er al wel een beetje in.'

Nanah: 'Ja, Let's go, right now! Ik zou het liefst alle stress van die kinderen weghalen, ze laten zien wat er kan. Dat zou mijn leven compleet maken.'

Over de ingrediënten voor een geslaagd traject zijn ze het eens: talent, discipline, geld, coaching. Maar ze hebben verschillende ervaringen met de precieze verhouding en verwerking ervan. Een recept is er niet, maar het Fonds biedt een goed toegeruste keuken.

Nieuwe regeling

Op 3 september gaat de nieuwe regeling Urban Arts Talent 2018-2020 open. Herken jij jezelf in bovenstaand verhaal? Misschien is deze regeling dan iets voor jou! Check dus snel de subsidiepagina voor meer informatie. Wie weet ontvang jij wel subsidie voor een tweejarig ontwikkeltraject. Vragen over de regeling en de mogelijkheden? Neem dan contact op met Giovanni, via 030 233 60 30 of via de mail.

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Urban arts talent 2018-2020

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen