dinsdag 23 Januari 2018
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Professionalisering in het veld | Interview Zaan Primair.

Cultuur in de klas

De subsidieregeling Professionalisering Cultuuronderwijs stelt schoolbesturen in staat cultuuronderwijs een structurele plek in het curriculum te geven. Scholen kunnen tot 1 maart 2016 een aanvraag indienen en zo aan de slag gaan met de visie van het schoolbestuur, de culturele activiteiten op schoolniveau en de deskundigheidsbevordering van de leerkrachten.

De eerste aanvragen zijn ondertussen behandeld en we spraken met één van de aanvragers over hun plannen, het belang van cultuuronderwijs en inspirerende voorbeelden.

Kan je iets vertellen over jullie aanvraag?

Met de titel “van cultuuruitje naar Cultuuronderwijs!” hebben we voor 6 scholen een aanvraag gedaan. Het is zo zonde dat kinderen nu met het cultuurmenu naar een voorstelling gaan en dan soms geen flauw idee hebben waar ze precies heen gaan en wat ze gezien hebben. Het bestuur wil daarom graag dat de scholen het Cultuurmenu inzetten om cultuuronderwijs te maken en structureel te verankeren in het curriculum. Dankzij de subsidie kunnen we het echt binnen de scholen gaan neerzetten: Zo maak je er cultuuronderwijs van!

Vanaf 2012 hebben we alle scholen binnen Zaan Primair de kans gegeven om een docent op te leiden tot ICC’er. Van de 28 zijn er ongeveer 25 die dit gedaan hebben. De basis is toen dus gelegd. 14 van onze scholen zijn CMK scholen en er loopt dus al veel op cultuureducatie gebied.

placeholder

 

 

Mijn naam is Annemieke Leusen en ik ben beleidsadviseur onderwijs en bovenschools ICC’er bij Zaan Primair. Ik heb hiervoor 11 jaar als leerkracht gewerkt en was al vroeg de ICC’er van dienst op die scholen. Ik begon als vrijwilliger met bovenschoolse activiteiten en ben toen gevraagd als bovenschools ICC’er. In deze functie coördineer ik momenteel 28 scholen, die gebruik maken van het cultuurmenu.

Zie je dit plan dan als voortzetting van die stappen?
Vooral als een verdieping. De vraag die bij veel leerkrachten leeft is ‘hoe moet ik dit voor elkaar krijgen?’ Met deze 6 scholen gaan we echt een voorbeeld stellen. We willen laten zien dat cultuuronderwijs gewoon deel kan zijn van je lesprogramma. Door deze subsidie zijn er uren voor om dit vorm te geven. Bijvoorbeeld door middel van teamworkshops en coaching on the job door een vakdocent.

Hoe pakken jullie de opleidingen van de leerkrachten aan?
Om te zorgen dat alle scholen een sterke eenheid vormen is in 2010 de Zaan Primair Academie opgericht. In samenwerking met o.a. InHolland en Plein C worden hier cursussen en post-HBO opleidingen op het gebied van cultuuronderwijs aangeboden. We zien hoe enthousiast iemand wordt als ze hiermee aan de slag gaan. Dat zie je ook direct goed op de school terug. Een goede ICC’er zorgt op zijn of haar beurt weer voor goede begeleiding aan de leerkrachten.

Deze subsidie is deels gericht op deze deskundigheidsbevordering van de leerkrachten. Waarom is dat van belang?
Ik denk dat er sprake is van handelingsverlegenheid. Als je de doorsnee leerkracht vraagt hoe een dramales te geven, dan weten ze dat niet. Ik merk dat overal en vooral dat het geheel ontbreekt op de Pabo. Dat deze regeling ook let op de leerkrachten is dus enorm waardevol!

Wat zou de rol van de pabo moeten zijn dit traject?
Toen ik op de pabo zat was er enorm veel focus op muziek en drama! Echt schokkend dat het allemaal weg is nu. Het zou geweldig en zeer noodzakelijk zijn als het Fonds voor Cultuurparticipatie in gesprek gaat met de opleidingen. Cultuuronderwijs moet weer een vast onderdeel worden van het lesaanbod!

placeholder

 

 

Schoolbesturen in het primair onderwijs kunnen subsidie aanvragen voor de subsidieregeling Professionalisering Cultuuronderwijs PO. Met het subsidiegeld kunnen zij cultuuronderwijs een structurele plek in het curriculum geven. De regeling maakt onderdeel uit van het programma Cultuureducatie met Kwaliteit. De middelen kunnen worden ingezet voor visieontwikkeling van besturen, het operationaliseren van deze visie in schoolwerkplannen en het professionaliseren van schoolleiders en leerkrachten.

Wat is het belang van cultuuronderwijs?
Je moet jezelf de vraag stellen: ‘wil je een kind afleveren dat alleen goed kan rekenen en spellen, of een kind dat ook heel sociaal is en goed om kan gaan met andere mensen?’ Daar kan je cultuuronderwijs voor gebruiken. Je krijgt zo fijne en goede mensen die over dingen kunnen nadenken en in evenwicht zijn met de maatschappij en zichzelf. Dat is nu ook interessant met het vluchtelingendebat: Er bestaan bijvoorbeeld scholen bij Zaan Primair die vluchtelingen uitnodigen voor gesprekken in de klas.

Er is dit schooljaar voor de vierde keer een echte Zaanse voorstelling waar alle kinderen uit groep 7 en 8 uit Zaanstad naartoe gaan, in samenwerking met het Cultuurmenu en het Zaantheater. Dit jaar is deze op hetzelfde terrein waar een grote groep vluchtelingen wordt opgevangen. De voorstelling gaat over de Zaanse geschiedenis en ik hoop dat het lukt om de kinderen, maar ook de volwassenen, uit deze opvang naar de voorstelling te laten komen. Niet in een eigen, losse avond, maar gewoon samen met en tussen de andere kinderen en volwassenen.

Heb je een boodschap voor scholen die misschien een aanvraag willen doen?
Tegen onze directeuren zei ik: je moet niet denken dat het allemaal er bovenop komt. We hebben het allemaal al in huis en het is dichtbij je, maar je moet het wel even zien! Toen ik nog les gaf deed ik bijvoorbeeld bij rekenen, waar de eerste les van het blok altijd een praatles is, altijd drama. Je kan kijken binnen je team waar je drama, of een andere discipline, kan inzetten op bestaande zaken.
Je kan niet vragen aan leerkrachten om de lessen korter te maken, maar kijk eens op een andere manier naar je bestaande aanbod en waar kan cultuuronderwijs aansluiten?

Deze integratie maakt het ook makkelijker, maar vraagt tegelijk ook om maatwerk. Ik ga daarom met alle 6 de scholen in gesprek over welk project op de planning staat dit jaar en ga dan met ze in het cultuurmenu op zoek naar wat daarbij past. Of andersom natuurlijk: wat heeft het Cultuurmenu te bieden en wat voor thema kan daarbij aansluiten. We zoeken dus aansluiting en maken er een geheel ervan. Momenteel ontbreekt deze visie nog.

Wat waren de uitdagingen bij de aanvraag?
Ik vond het heel lastig om de 3 niveaus (bestuur, school en team) los van elkaar te beschrijven. Hoe maak je daar onderscheid in? Leerkrachten zijn immers deel van het team. Je wilt ze handelingsbekwaam maken, maar dat is als team, niet individueel.

De grootste zorg is dat het cultuuronderwijs in beleid vastgelegd moet worden, geborgd. Hoe gaan we na deze 2 jaar door? Een andere tip voor scholen is dus ‘Denk zeker ook na over de volgende jaren’. Als je dat niet doet stort het als kaartenhuis in elkaar. We willen uiteindelijk natuurlijk zoveel mogelijk scholen bereiken. Zelfs zonder financiële steun. Ga bijvoorbeeld eens rond langs leerkrachten: Wie speelt er gitaar? Die vraag je dan een les met jou te ruilen om gitaarles te geven. Zoek binnen je team naar talent. En gebruik de ervaringen als inspiratie. Zo ben ik ook naar onze directeuren gegaan. Kijk, dit is van ons allemaal! We vinden het allemaal belangrijk.

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Professionalisering cultuuronderwijs 2013-2016

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen