maandag 11 December 2017
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Ook kantklossen kan hip zijn

Heidi breit koperdraad.

Ambachten als kantklossen of kleien kampen met een ietwat oubollige imago. Om dat te veranderen is het project Ambachtelijk Hip een aantal cursussen gestart. Ambachtslieden leren cursisten ambachtelijke vaardigheden en die maken vervolgens een eigentijds, kunstzinnig product met behulp van een kunstenaar. Elleke Steenbergen blogt over haar ervaring als cursusdocent. 

 

Elleke Steenbergen

In het kader van het project Ambachtelijk Hip heb ik drie cursussen georganiseerd, IJsselklei, Kralenbreien en Kantklossen.

In dit project is ervoor gekozen oude ambachten die een link met de streek Salland hebben, te revitaliseren door ze een meer eigentijds, of zelfs hip karakter aan te meten. Huidige ambachtslieden zijn veelal gepensioneerd en presenteren hun ambacht vooral op folkloristische strekmarkten, vaak gehuld in streekdracht. Het ietwat oubollige, ouderwetse imago dat ze uitstralen en vaak ook bewust op die manier in stand houden, zorgt ervoor dat weinig mensen onder de pensioengerechtigde leeftijd zich ertoe aangesproken voelen om zich een ambacht eigen te maken. Vanuit het project Ambachtelijk Hip is een aantal cursussen opgestart waarin cursisten ambachtelijke vaardigheden leren van ambachtslieden en vervolgens een eigentijds, kunstzinnig product maken met behulp van een betrokken kunstenaar.

Ik heb me beziggehouden met de cursussen IJsselklei, Kralenbreien en Kantklossen. Vooral aan het kantklossen en kralenbreien kleeft een enorm stoffig imago. In de PR heb ik me dan ook sterk moeten uitsloven om voldoende deelnemers binnen te halen! Zelfs bijzonder kunstzinnig en creatieve mensen vonden het moeilijk voor te stellen dat je met kantklossen of kralenbreien iets hips zou kunnen maken.

Om het project tot een succes te maken heb ik contact gezocht met een kunstenares, die niet alleen bijzonder creatief is maar ook sterke ambachtelijke interesses heeft en feeling met Sallanders. Ik heb haar in contact gebracht met de betrokken ambachtslieden zodat ze de technieken van het kantklossen en kralenbreien onder de knie zou krijgen.

Vervolgens hebben we besloten dat we in de werving van de cursisten vooral de hippe kant zouden aanzetten, door te benadrukken dat kantklossen ook met enorm grote klossen kan (25 cm), met repen onderbroek, aardappelzakken, oude sjaals etc. Kralenbreien hoeft niet alleen gefröbel met kleine glaskraaltjes te zijn. Er kunnen hippe creaties met de ambachtelijke technieken ontstaan wanneer je zelf grote kralen maakt en vervolgens breit met koperdraad, ijzerdraad of aluminiumdraad. Mijn inspanningen werden beloond en de cursussen konden van start.

 

''Kralenbreien is niet alleen gefröbel met kleine glaskraaltjes, er kunnen hippe creaties met de ambachtelijke technieken ontstaan wanneer je zelf grote kralen maakt en vervolgens breit met bijvoorbeeld koperdraad, ijzerdraad of aluminium.''
Lamp van grote kralen en ijzerdraad.

succesverhaal

Tijdens de eerste cursusbijeenkomsten leerden de cursisten van de ambachtsdames de oude technieken aan. Op basis van deze technieken konden de cursisten vervolgens met eigentijdse materialen en in het groot, een eigen product maken.

Daar blijft het niet bij. Een betrokken kunstenaar is begonnen om het 'eigentijdse kralenbreien' aan te bieden aan haar dagbesteding. Ook gebruikt een cursist de techniek voor een project aan de kunstacademie. Kortom, het eigentijdse karakter dat we graag wilden geven aan deze oude ambachten wordt al via allerlei manieren verder in de markt gezet.

Ook de betrokken ambachtslieden waren zo enthousiast over de bijeenkomsten met de kunstenaars dat ze de hele cursus gevolgd hebben. Met als gevolg dat de ambachtslieden ook met grote klossen en in repen gescheurde plastic tasjes gingen klossen, of met grote kralen en staaldraad gingen kralenbreien. De ambachtslieden vonden het zo leuk dat ze in hun eigen 'klassieke' lessen het groot klossen en breien met andersoortige textielen en materialen gaan oppakken.

Momenteel werken de cursisten én de ambachtslieden aan de 'klap op de vuurpijl'. Iedereen maakt een eigen gekralenbreide of gekantklost 'lapje'. Zowel op de klassieke manier, met kleine kraaltjes, kleine klossen en garen, als op de eigentijdse manier met grote klossen, grote kralen en diverse textielen en draden.

Eind januari zet de betrokken kunstenares deze lapjes aan elkaar zodat een draagbare jurk ontstaat, waarin prachtig te zien is wat je met de technieken van het kantklossen en kralenbreien kunt. Deze jurk zal de blikvanger worden van een interactieve expositie die we gaan opzetten, waarbij passanten en geïnteresseerden kunnen leren kantklossen en kralenbreien.

Geinspireerd? Op de website van Ambachtelijk Hip kunt u zich aanmelden voor de voorjaarscursussen leerbewerking en wolvilten.

 

 

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Immaterieel Erfgoed 2013-2016

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen