zondag 22 Juli 2018
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Nieuw leven voor het Staphorster Stipwerk

deelnemers workshop Staphorster Stipwerk

Zaterdag 28 maart is het feest in Staphorst. Aanleiding is de afronding van de eerste vakopleiding Staphorster Stipwerk. De opleiding symboliseert de redding van het edele ambacht. Reden voor het Fonds voor Cultuurparticipatie om financieel bij te dragen.

De presentatie van de eindwerkstukken en uitreiking van de diploma’s in het Museumboerderij Staphorst is eigenlijk geen einde maar een begin. De vakopleiding maakt namelijk onderdeel uit van een groter project dat wel tien jaar vooruit kan. Het doel ervan is niet alleen het Staphorster Stipwerk als ambacht en karakteristiek immaterieel erfgoed te behouden, maar ook aan de toekomstige generaties door te geven.

Het Staphorster Stipwerk is sinds het begin van de twintigste eeuw onlosmakelijk verbonden met de Staphorster klederdracht en daarmee een wezenlijk onderdeel van de Staphorster identiteit. De kleuren en de motieven van de stipjes vertellen een verhaal over de draagster van kleding. Dat ze in de rouw is bijvoorbeeld en hoe lang al. Nog maar een paar Staphorsters kennen alle ins en outs van het ambacht: de geschiedenis, de thematiek van kleuren en motieven, de technieken en toepassingen. Vroeger ging deze kennis over van moeder op dochter; de beginselen werden zelfs op school onderwezen. Omdat de kennis vooral in het hoofd van de oudere generatie zit, dreigt het ambacht voor altijd verloren te gaan.

Om die culturele kaalslag te voorkomen, hebben dorpelingen de Stichting Staphorster Stipwerk opgericht. In samenwerking met onder meer de Museumboerderij Staphorst en de plaatselijke “stipwerk-connaisseur” Gerard van Oosten is een gevarieerd reddingsprogramma bedacht. Voor de medefinanciering van het project klopte de stichting aan bij het Fonds voor Cultuurpaticipatie. Het Fonds honoreerde de aanvraag met €24.790 omdat het project mooi past binnen de regeling Immaterieel Erfgoed. Het Fonds was enthousiast over de kwaliteit van het project en de beoogde effect en de mate van samenwerking: ‘Het project leidt naar verwachting tot een herwaardering van de Staphorster gemeenschap voor het eigen immaterieel erfgoed.’

Het project beoogt via cursussen, workshops en cultuureducatielessen kennis in technieken over te dragen. Op scholieren, maar ook op Staphorsters en alle andere belangstellenden. De bedoeling is de plaatselijke bevolking, maar ook bijvoorbeeld toeristen te enthousiasmeren voor het Staphorster Stipwerk. Daartoe komt er een kennis-, informatie- en presentatiepunt Staphorster Stipwerk in de Museumboerderij Staphorst, waar de beschikbare kennis en een kerncollectie geconserveerd en toegankelijk wordt gemaakt.

Daarnaast zoekt de stichting naar frisse toepassingen van het ambacht. Sinds enkele jaren is een nieuwe generatie Staphorsters geïnteresseerd in het stipwerk. Zij zien mogelijkheden voor eigentijdse toepassingen op allerlei materialen en voor allerlei producten. Op gebruiksvoorwerken, aardewerk, schoenen, sieraden, nagels en zelfs gebak en lingerie. Volgens de initiatiefnemers krijgt het stipwerk pas echt vaste voet aan de grond als het geïntegreerd wordt in de dagelijkse eigentijdse kleding. In dat perspectief zijn de nieuwe initiatieven van de jonge Staphorsters hoopgevend.

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Immaterieel Erfgoed 2013-2016

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen