vrijdag 20 April 2018
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Muziekonderwijs uit liefde en noodzaak

Janneke van der Wijk bezoekt het Conservatorium in Sao Paulo die zich inzet voor muziekonderwijs voor kinderen in sloppenwijken.

Tijdens haar afstuderen specialiseerde Janneke van der Wijk zich in de geschiedenis van het Conservatorium van Amsterdam. Dat ze er later directeur zou worden, kon ze toen nog niet vermoeden.

'Wat muziek betreft heb ik het als kind getroffen: zo hadden we op de basisschool een schoolorkest en was er op de middelbare school ook veel ruimte voor muziek. Ik deed vwo-eindexamen in muziek, dat kon in die tijd bijna nergens. Uit mijn jaar gingen veel mensen naar het conservatorium. Ik aarzelde, koos toch voor muziekwetenschappen en stapte later over naar pedagogiek.

Muziekgeschiedenis interesseerde me altijd al. Als achtjarige las ik al veel boeken over componisten. Toen ik later muziekwetenschappen studeerde, zat mijn toenmalige vriendje op het Conservatorium van Amsterdam, dus kwam ik daar dagelijks. Mijn afstudeerscriptie ging over het ontstaan van het Conservatorium van Amsterdam, het Concertgebouw en het Concertgebouworkest, eind negentiende eeuw. Door de komst van deze instituten maakte het Nederlandse muziekleven in een tijdsbeslag van dertig jaar een enorme professionalisering door. Nu,meer dan een eeuw later, vind ik het iedere dag nog een feest om verbonden te zijn aan het Conservatorium van Amsterdam. Iedere ochtend staan onze studenten te trappelen voor de deur om te gaan studeren.

“Muziek is het mooiste wat er is.”
placeholder


Er is zovéél mooie muziek. Ik ga natuurlijk ongelooflijk vaak naar concerten en vroeger speelde ik ook graag zelf, maar met deze drukke baan komt daar helaas weinig van. In ons gezin vroeger was muziek heel belangrijk, er werd altijd gezongen. Op mijn zesde ging ik op pianoles, later ook op zangles. Ik zong veel klassiek, maar ook jazz en pop. Ik vind het belangrijk dat ook aan mijn kinderen door te geven. Ook zij zijn actief met muziek bezig.

Het Conservatorium van Amsterdam leidt niet alleen topmusici op, maar ook de muziekdocenten van morgen. Het muziekleven in Nederland is van een heel hoog niveau, maar tegelijkertijd is er iets vreemds aan de hand: er zijn steeds minder muziekscholen en op veel scholen wordt geen structureel muziekonderwijs meer gegeven. Daarom hebben we met verschillende instanties uit de muziekwereld de handen ineen geslagen en besloten de basis weer te versterken. Zodat alle kinderen op de basisschool weer structureel in aanraking komen met muziek, ook met genres die misschien wat verder van ze af liggen. Daarmee bereiken we alle kinderen, ook die waarvan de ouders muziek niet direct op het netvlies hebben, of geen instrument kunnen betalen.

“Ik maak me wel zorgen over de basis – en velen met mij.”

Ik reis veel voor mijn werk, en kom regelmatig in landen met heel goed muziekonderwijs, zoals Duitsland en Brazilië. Het Conservatorium van Sao Paulo, bijvoorbeeld, is niet alleen verantwoordelijk voor de opleiding van jonge talenten, maar zet zich ook in voor muziekonderwijs aan tienduizenden kinderen in de sloppenwijken. Kinderen uit alle lagen van de bevolking krijgen structureel muziekonderwijs, met geweldig resultaat.

De afgelopen jaren is op initiatief van onder anderen koningin Máxima, minister Bussemaker en de Amsterdamse wethouder Gehrels het programma Meer Muziek in de Klas gestart, waar ik ook in het bestuur zit. Het doel was dat alle kinderen in Nederland weer muziekonderwijs zouden krijgen. Voor goed muziekonderwijs maken bevlogen docenten echt het verschil. Onder meer met behulp van de Paboregeling van het Fonds voor Cultuurparticipatie laten we daarom groepsleerkrachten en vakdocenten samenwerken, zodat ze van elkaar leren en op elkaars werk kunnen voortborduren. Dan blijft muziekonderwijs niet steken bij dat halfuurtje muziekles per week. Om dit voor elkaar te krijgen is het ongelooflijk belangrijk dat vakopleidingen samen met pabo's optrekken. Daar hebben we een gezamenlijke verantwoordelijkheid.'

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Cultuur maakt iedereen , Professionalisering muziekonderwijs pabo

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen