maandag 11 December 2017
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Muziek is geen bijzaak

Leerorkest Groningen

Waarom denken zoveel mensen dat muziek bijzaak is in plaats van een primaire levensbehoefte?, vraagt journalist Merlijn Kerkhof zich af. Er is een omslag nodig in ons denken, betoogt hij in deze gastcolumn.

Het is dat ik thuis zoveel muziek hoorde, anders zou ik niet van de muziek mijn werk hebben gemaakt. Niet als muzikant uiteindelijk (na de vooropleiding gitaar op het conservatorium hield ik het voor gezien), maar als muziekjournalist. Thuis hoorde ik muziek van George Jones tot de Matthäus-Passion, ik hoorde mijn vader zingen achter de piano (die man rechts). Natuurlijk stuurden mijn ouders me naar pianoles – een tikkeltje vrijzinnige lesmethode, maar dat bevorderde wel mijn improvisatievermogen.

En ja: ook de school was van invloed. Ik zat op een Jenaplan-basisschool en hoewel er nauwelijks sprake was van echte muzieklessen, werd je wel aan alle kanten gestimuleerd: elke vrijdag was er een ‘weeksluiting’ waarin kinderen muziek maakten. Op mijn elfde had ik mijn eerste bandje. Een jaar later haalden we het Jeugdjournaal.

Ik kan mijn ouders, muziekdocente en mensen van mijn basisschool alleen maar dankbaar zijn. Ik heb geen idee hoe ik mijn dagen door zou komen zonder Bach in mijn hoofd, zonder de constante stroom van melodieën die mij begeleiden, die me energie geven en vervelende momenten draaglijk maken.

Muziek is niet alleen mijn werk, het is een van de zaken die het leven de moeite waard maakt. Het is bekend dat muziek ervoor zorgt dat mensen slimmer en geconcentreerder worden, dat muziek empathie en zelfs de motorische ontwikkeling van kinderen bevordert. Maar het belangrijkste: je wordt er gelukkiger van.

placeholder

 

 

 

Merlijn Kerkhof (1986) is muziekjournalist voor o.a. NRC Handelsblad. In nrc.next verschijnt iedere woensdag de column Klassiek met Kerkhof van zijn hand. In september verschijnt zijn eerste boek, Alles begint bij Bach.

Waarom zijn er dan toch zoveel mensen die denken dat muziek bijzaak is in plaats van een primaire levensbehoefte, de hersenspoeling die je gedachten helpt te ordenen? Ze zouden beter moeten weten: ook de mensen die zeggen dat ze niet om muziek geven, besteden vaak nog altijd meer tijd aan muziek (de radio die van 9.00 tot 17.00 aan staat) dan aan, bijvoorbeeld, eten. Of voortplanting, om maar iets te noemen.

Die geluiden (muziek is bijzaak, een hobby voor de elite bovendien) zijn onze eigen schuld. Ze zijn een symptoom van het lang door de politiek verwaarloosde muziekonderwijs. Ook de langzame leegloop van de klassieke concertzaal is daar voor een groot deel aan te wijten – we kweken niet alleen te weinig musici, we leiden ook geen luisteraars meer op.

Natuurlijk sprong muziekminnend Nederland een gat in de lucht toen minister Bussemaker zei dat ze 25 miljoen vrij zou maken voor muziekonderwijs op de basisschool, en zeker toen Joop van den Ende vorig jaar juni aankondigde dat bedrag te verdubbelen. Het Fonds voor Cultuurparticipatie kan daardoor in mooie projecten investeren. Maar daarmee zijn we er nog niet. Jochem van Eeghen, directeur van het Prinses Christina Concours, zei vorig jaar tegen NRC Handelsblad dat in België elk kind voor 100 euro per jaar een uur per week privéles kan krijgen aan de muziekschool. Kom daar maar eens om in Nederland, waar je voor 700 euro drie kwartier duoles krijgt.

Willen we dat er echt iets verandert, dan is een omslag nodig in ons denken over de waarde van muziek. Ik hoop dat de door het Fonds gesteunde projecten daarvan het begin zijn.

---

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Impuls muziekonderwijs

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen