woensdag 18 Oktober 2017
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Kunst als overlevingsmechanisme

Tekening van Sam

Filmmaker Sam Yazdanpanna is initiatiefnemer van Vergeten Helden. In dit project vertellen 'mensen die verplicht verplaatst zijn' – zoals Sam ze noemt – hun verhaal in de vorm van bewegende tekeningen. Wat betekent kunst en cultuur maken voor hemzelf?

'Zoals voor zoveel Iraniërs was poëzie de eerste cultuurvorm die ik koos. Mijn vader was een belangrijke Iraanse dichter en vertaler, daar zal mijn liefde voor poëzie wel vandaan zijn gekomen. Daarna ging ik schilderen. Op de Rietveld Academie ging ik de conceptuele kant op: ik maakte installaties, meestal met video. Ik ben visueel ingesteld, daarom past film zo goed bij mij.

Kunst maken betekent voor mij “jezelf zijn”, “eigen zijn, in vloeibare tijden”. Volgens mij zit die wens in de aard van iedereen. Zonder die drang zou er alleen één collectieve consumptiemaatschappij overblijven. Ik heb teveel levenslust om te zeggen dat het leven geen zin meer zou hebben als ik geen kunst meer zou kunnen maken, maar ik zou wel heel ongelukkig worden.

Tekening van Sam

Daarnaast werkt kunst maken voor mij ook als reflectie op de tijd waarin we leven. Vergeten Helden beschouw ik ook als een kunstwerk. De ondertitel van het project is 'kunst als overlevingsmechanisme'. Dat gold voor mij toen ik als asielzoeker in Nederland kwam net zozeer als voor de alleenstaande minderjarige asielzoekers (ama's) op wie we ons met het project richten. Ik was toen zeventien en probeerde in die eerste periode álles voor elkaar te krijgen. Alsof ik wilde laten zien dat ik de beste burger was. Veel ama's zijn tussen de 15 en 25 jaar, dus zitten vol energie en zijn leergierig. Maar ze mogen niet werken, niet meedoen aan de maatschappij, hun gouden jaren gaan verloren. Met Verloren Helden wil ik hun de kans geven zich wél te ontwikkelen; zich te verbinden met de maatschappij.

Daarnaast hebben ze een schat aan verhalen met zich meegenomen die verteld moeten worden – vind ik als filmmaker. Dat kun je een professional laten doen, dan krijg je tien gelikte filmpjes. Maar in Vergeten Helden staat het proces centraal, niet het eindproduct. Ik hoop dat het uiteindelijk een duurzaam project wordt: met een tracé van bijvoorbeeld een jaar, in plaats van vier weken. Waarbij de jongeren zelf de website onderhouden en er een verbinding komt met scholieren. Die maatschappelijke kant vind ik heel belangrijk. Want wat mij betreft is de functie van cultuur verbinden.'

placeholder

 

Sam Yazdanpanna werkt in Vergeten Helden samen met o.a. scenarist David Henrichs, stichting Metafoor en stichting De Vrolijkheid, die meer culturele projecten in asielzoekerscentra (azc's) begeleidt, waaronder schrijf- en rapworkshops. Sam werkt sinds kort ook als projectcoördinator jongeren voor De Vrolijkheid. Ook het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers en diverse azc's hebben hun medewerking toegezegd.

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Cultuur maakt iedereen

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen