maandag 22 Januari 2018
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Interview Ellen ten Damme

Ricciotti in Berlijn, @Sander Smeets

Zangeres Ellen ten Damme zal haar tournee met het Ricciotti Ensemble niet snel vergeten. ‘Ik vond het waanzinnig leuk. Een verrijking van mijn leven.’

Het door het Fonds voor Cultuurparticipatie gesteunde Ricciotti Ensemble staat erom bekend op verrassende plekken op te duiken, daar een gratis optreden te geven en snel weer van het toneel te verdwijnen. Het veertigkoppige straatsymfonieorkest marcheert vrolijk asielzoekerscentra, weeshuizen en gevangenissen binnen en haalt zelfs in het vliegtuig spontaan de instrumenten tevoorschijn. ‘Ze geven optredens als cadeautjes weg en bereiken daarmee een gevoel van samenhorigheid. Ik heb punkers, hippies en juppen met elkaar zien dansen. Dat was te gek,’ zegt Ten Damme lachend.

De muziek uit de Roaring Twenties bracht de zangeres en de muzikanten samen. Bij de Roarin’ Berlin Tour hoorde natuurlijk een solist die klassiekers van Marlene Dietrich, Bertolt Brecht en Kurt Weill kon laten herleven. ‘Op mijn nieuwe Duitstalige cd Berlin, die op 26 september uit is gekomen, zing ik veel nummers uit de twintigste eeuw. Er staan ook eigen liedjes op, die ik tijdens deze tour mooi kon uitproberen. Vooraf stelde ik samen met de dirigent een setlist samen. Afhankelijk van de situatie kon daarvan worden afgeweken. Ik houd van improviseren, dus het was voor mij een fijne manier van werken.’

Indrukwekkende reacties
In zeventien dagen gaf het gezelschap zesenzestig optredens in Nederland en Duitsland. ‘We traden soms meer dan zes keer per dag op. Dat was best heftig maar door de indrukwekkende reacties vergat ik mijn vermoeidheid. Kindjes dansten om ons heen en ik werd aangeklampt door enthousiaste gehandicapten die me niet meer los wilden laten. In de mannengevangenis werd bij binnenkomst enorm hitsig met me geflirt. Na een tijdje zag ik diezelfde stoere, bonkige mannen een traan wegpinken. Dat vond ik prachtig. Een gevangene stuurt me nu zelfs brieven.’

Eén keer werden ze door een zwever bekogeld met hout en flessen. ‘Dat was even schrikken maar het hoort erbij. Er zit een wereld van verschil tussen de plekken waar het Ricciotti Ensemble optreedt en het theater. Tijdens deze tour stonden er geen gillende fans voor mijn neus maar uiteenlopende bevolkingsgroepen die onvoorspelbaar reageerden. We hebben onder andere voor daklozen, ouderen, kansarme gezinnen, zieken en vluchtelingen opgetreden. Ik vond de ontmoetingen met hen heel bijzonder. ’

Illegale optredens
Op 9 september twitterde de zangeres: ‘Met ‘t Ricciotti Orkest lekker illegaal bij de Brandenburger Tor optreden in Berlin!’ De groep had toen net de politie van zich afgeschud. ‘In Berlijn werden we vaak weggestuurd door agenten maar dat lieten we niet gebeuren. Gelukkig konden ze tegen zo’n grote groep niet op. En uiteindelijk zagen zij ook wel dat we niemand kwaad deden. Daarom gaven ze het altijd op.’

Met hun spontane optredens willen de bevlogen musici van het Ricciotti Ensemble mensen gelukkig maken en nader tot elkaar brengen. Ieder mens heeft recht op muziek, vinden zij. Ten Damme raakte gecharmeerd van hun werkwijze. ‘Het is een orkest dat hard werkt voor weinig geld en met een hippieachtige instelling rondtrekt. Dat vind ik sympathiek. De muzikanten krijgen het zelfs op een druk kruispunt voor elkaar dat tientallen mensen stoppen en een haag vormen. Hét bewijs dat mensen erdoor worden geraakt.’

 

In de mannengevangenis werd bij binnenkomst enorm hitsig met me geflirt. Na een tijdje zag ik diezelfde stoere, bonkige mannen een traan wegpinken. Dat vond ik prachtig.'
Ellen ten Damme Ricciotti

Illegale optredens
Op 9 september twitterde de zangeres: ‘Met ‘t Ricciotti Orkest lekker illegaal bij de Brandenburger Tor optreden in Berlin!’ De groep had toen net de politie van zich afgeschud. ‘In Berlijn werden we vaak weggestuurd door agenten maar dat lieten we niet gebeuren. Gelukkig konden ze tegen zo’n grote groep niet op. En uiteindelijk zagen zij ook wel dat we niemand kwaad deden. Daarom gaven ze het altijd op.’

Met hun spontane optredens willen de bevlogen musici van het Ricciotti Ensemble mensen gelukkig maken en nader tot elkaar brengen. Ieder mens heeft recht op muziek, vinden zij. Ten Damme raakte gecharmeerd van hun werkwijze. ‘Het is een orkest dat hard werkt voor weinig geld en met een hippieachtige instelling rondtrekt. Dat vind ik sympathiek. De muzikanten krijgen het zelfs op een druk kruispunt voor elkaar dat tientallen mensen stoppen en een haag vormen. Hét bewijs dat mensen erdoor worden geraakt.’

Fotografie: Sander Smeets en Wouter Nooitgedacht 

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Talentontwikkeling en Manifestaties

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen