vrijdag 20 Juli 2018
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Inspirerend Flankerend III: Nascholing Speciaal Onderwijs

Eerste les op de van Koestveldschool

Voor goed cultuuronderwijs heb je natuurlijk goede onderwijzers nodig. Daarom investeert het Fonds voor Cultuurparticipatie niet alleen in de culturele projecten zelf maar hechten wij ook veel waarde aan het bevorderen van de deskundigheid van de mensen die voor de klas staan. In het kader van deze stimulering maakt het Fonds elk jaar een bedrag vrij voor deze zogenaamde Flankerende projecten. Wat je je moet voorstellen bij dit soort projecten? Kijk mee naar een aantal interessante voorbeelden die vorig jaar gesteund zijn door het Fonds. Met deze keer een interview over:

Nascholing Speciaal Onderwijs

Cultuurcompagnie Noord Holland ontwikkelde een nascholingstraject voor het primair en speciaal onderwijs met twee doelstellingen. Het opleiden van cultuurdocenten zodat zij een goede kennis hebben van het onderwijs, van actuele ontwikkelingen op het gebied van cultuuronderwijs en een handelingsrepertoire hebben ontwikkeld om aan te sluiten bij de vraag, wensen en behoeften van het onderwijs. Speciaal onderwijs vraagt ook om een speciale benadering. Kunstenares Petra Veenstra volgt deze cursus en begeleidt nu geregeld groepen van het speciaal onderwijs. Wij spraken haar over de cursus en haar ervaringen binnen cultuuronderwijs.

Ogen, oren en handen tekort komen… daar moet je het toch mee doen!

Kun je jezelf even kort voorstellen en vertellen hoe je bij de cursus Nascholing Speciaal Onderwijs in Amsterdam terecht bent gekomen?
Mijn naam is Petra Veenstra, Beeldend Kunstenaar. Na de Rietveld Academie heb ik in 2003/2004 de opleiding BIK (Beroepskunstenaar in de Klas) gevolgd en ik ben sindsdien ook werkzaam binnen kunsteducatie. Ik ben bij deze cursus terecht gekomen via een aantal mensen uit mijn netwerk die mij vroegen of ik interesse had. Ik heb me direct en mocht meedoen!

Wat is volgens jou de waarde van cultuuronderwijs in het algemeen en in het Speciaal Onderwijs in het bijzonder?
Cultuuronderwijs boort andere kwaliteiten aan bij kinderen dan regulier onderwijs. Voor sommige geeft het de unieke mogelijkheid om ergens mee bezig te zijn waarbij ze zich in hun element voelen. Daarnaast biedt het alle kinderen een andere invalshoek: out of the box denken. Deze manier van denken is volgens mij heel belangrijk en kan behulpzaam zijn op allerlei gebieden.

In het speciaal onderwijs is het belangrijk dat kinderen succeservaringen opdoen. Doordat je geen cijfer krijgt of er geen absolute uitkomst is maar je juist wordt gestimuleerd om op je eigen manier te werken, zal hun zelfvertrouwen groeien.

Wat is de waarde van deze cursus volgens jou?
Deze cursus geeft inzicht in de verschillende vormen van speciaal onderwijs en je krijgt handvatten aangereikt om met deze verschillende vormen te werken. Door in een groep van deelnemers te zitten en ervaring uit te wisselen voel je je gesteund en leer je van elkaar.

Kan je een aantal zaken noemen die je zelf hebt geleerd/meegenomen uit deze cursus?
• Inzicht in verschillende vormen van speciaal onderwijs en hun behoeftes/moeilijkheden
• Meer vertrouwen in mijn eigen kunnen voor deze doelgroep
• Mentale ondersteuning door het delen van ervaringen

Was je voor deze cursus al betrokken bij Speciaal Onderwijs?
Ja, via mijn bestaande netwerk

In hoeverre heeft deze cursus voor een verdieping van je kennis en mogelijkheden gezorgd?
Het heeft voor mij veel meer inzicht opgeleverd in de verschillende vormen van speciaal onderwijs en hun behoeftes. Daardoor kan ik nu met mijn projecten beter inspelen op de doelgroep. Ik heb ontdekt dat het speciaal onderwijs goed bij mij past.

Wat zijn de specifieke uitdagingen van Speciaal Onderwijs als het gaat om cultuureducatie?
Je moet zorgen dat het behapbare opdrachten zijn en dus niet te veel in één keer willen doen.
Je bouwt het rustig op en laat de kinderen het materiaal goed onderzoeken. Belangrijk is ook dat je de uitleg niet alleen verbaal doet, maar het ook laat zien.

Je werkt veel met fotografie. Is dat een geschikt medium voor de doelgroep? Kun je iets vertellen over de verschillende kunstvormen en de daarbij horende uitdagingen voor het (speciaal) cultuuronderwijs?
Fotografie is een heel geschikt medium. Het is heel direct en je kunt er al snel bijzondere dingen mee doen. In principe maakt het niet zo veel uit wat voor kunstvorm je kiest. Je moet altijd letten op dezelfde dingen.

Kan je een interessant voorbeeld noemen uit de praktijk?
Tijdens mijn eerste les op de van Koestveldschool in Amsterdam ging ik met de kinderen plakband ontdekken. We werkten met het materiaal direct op de tafel. Alle kinderen pakten dit op hun eigen manier op, maar er was 1 jongen die niet mee wilde doen. In les twee gingen we met ander plakband op een stok werken.
Hier heeft hij even meegewerkt. In les 3 kregen alle kinderen een plastic fles als basis en hier mochten ze allerlei andere materialen aan vast maken met een grote rol plakband. Hij had drie verschillende dingen gemaakt. In de nabespreking heb ik hier de nadruk op gelegd en hij vertelde ook dat hij cadeautjes had gemaakt. Toen ik hem hierover complimenteerde, glom hij aan alle kanten en uitte een paar enthousiaste en trotste kreten!

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Cultuureducatie met Kwaliteit 2013-2016

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen