dinsdag 23 Januari 2018
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

In gesprek met Clara Linders van Kunstbalie

Clara Linders van Kunstbalie

‘We zien scholen gaandeweg enthousiaster worden. Het is even een flinke omslag, maar daarna gaan ze soms sneller dan wij.’ Clara Linders, senior consulent kunsteducatie bij Kunstbalie, vertelt bevlogen over De Cultuur Loper, een programma om de kwaliteit van cultuureducatie op scholen te verdiepen en verbeteren. In 2013 startten ruim 23 duizend leerlingen van 88 basisscholen in Noord-Brabant met dit project. Eind maart 2014 introduceerde Kunstgebouw het ook in Zuid-Holland.

‘Op een manier die past bij hun visie en mogelijkheden ondersteunen wij scholen bij het versterken van hun cultuurprogramma. Dat doen we in samenwerking met Erfgoed Brabant, het Fonds voor Cultuurparticipatie, lokale intermediairs, culturele instellingen en de 27 deelnemende gemeenten. De interactieve website decultuurloper.nl speelt een belangrijke rol, maar we gaan ook met scholen en culturele instellingen in gesprek en organiseren scholingen’, legt Clara Linders uit.

'We ontwikkelen scholing om de samenwerking tussen alle partijen te ondersteunen'

Ze is een van de acht coaches van Kunstbalie en Erfgoed Brabant die het vierjarige traject van De Cultuur Loper vanuit hun provinciale rol ondersteunen. De coaches werken intensief samen met de aangestelde intermediairs, die de scholen en culturele partners in hun eigen gemeente begeleiden. De intermediairs vormen de spil tussen de school, de culturele partners, de gemeente en de provincie. ‘We willen dat het lokaal goed gaat lopen en dat scholen en culturele aanbieders het uiteindelijk zelfstandig gaan doen. We ontwikkelen scholing om de samenwerking tussen alle partijen te ondersteunen.’

Kumulus Maastricht, toon je talent

Het kind centraal
‘Op dit moment zijn we vooral bezig met de bewustwording van de scholen en de visiebepaling. We merken dat scholen vaak erg gericht zijn op het kiezen van activiteiten, maar niet op wat zij het kind willen meegeven. We stimuleren hen hierover na te denken door ambitiegesprekken te voeren. Als coach ga ik dan twee uur om de tafel zitten met de intermediair, ICC-er en de directeur. Ik leg een groot vel papier op tafel en vraag ze om daar “hun kind” op te tekenen. Wat willen zij hem of haar bijbrengen? Waarom zijn bepaalde activiteiten daarvoor belangrijk? Wat doen ze nu al dat daarbij aansluit?‘

Linders denkt dat het betrekken van alle partijen bij deze vragen van wezenlijk belang is. Een voorwaarde voor deelname aan het project was dan ook de bereidheid van het hele team om er tijd in te steken. ‘De directeur bekijkt het vanuit een groter plan. In hoeverre sluit de visie op cultuureducatie aan bij de overkoepelende onderwijsvisie? De ICC-er denkt vanuit zijn praktijkervaring na over kansen en problemen. Wat we in veel gesprekken horen, is dat scholen er niet voldoende aan toe komen om creativiteit en eigenheid te stimuleren. Terwijl ze dat wél belangrijk vinden.’

Als scholen helder voor ogen hebben wat zij essentieel vinden en waarom, kunnen zij gerichter keuzes maken en een doorlopende leerlijn ontwikkelen. ‘Dat is waar we naar streven, onder andere omdat het de interne en externe communicatie ten goede komt. Nu weten docenten soms niet wat er in andere klassen gebeurt. Zij hebben dus geen goed beeld van wat een leerling meekrijgt. Ook bij het inschakelen van vakdocenten is een heldere visie belangrijk. Zij kunnen hun lessen dan beter inrichten.’

'Sommige scholen gaan zelfs sneller dan wij kunnen'

Realistische doelen
Op een andere manier met cultuureducatie bezig zijn, is best een omslag voor scholen, merkt de coach. ‘Ze nemen vaak voor het eerst de tijd om het er zo fundamenteel over te hebben en vragen zich natuurlijk af: Hoe maken we tijd om hierin te investeren? Hoe gaan we het aanpakken en wat moeten we er zelf voor kunnen? Wat wij heel duidelijk maken, is dat we niet met iets nieuws gaan beginnen. Scholen doen al veel en investeren al tijd, geld en energie in cultuureducatie. Met De Cultuur Loper gaan we het aanbod alleen versterken en er een duidelijke lijn in aanbrengen. We proberen realistisch te zijn en te kijken naar wat voor elke school haalbaar is.’

‘De meeste scholen gaan enthousiast en voortvarend aan de slag. Dat is leuk om te zien. Sommige scholen gaan zelfs sneller dan wij kunnen. Ze willen gauw met de uitvoering beginnen. Dat is logisch: als je mensen enthousiast hebt gemaakt, wil je ook een stap maken. Daarom zijn ze op een aantal scholen al volop bezig met teamtrainingen. Bijvoorbeeld in het versterken van de eigen creativiteit en de integratie met andere vakken. Laatst was ik zelf bij een inspirerende training op De Klaverweide in Roosendaal. Het team en de directeur probeerden actief een creatieve toolbox uit. Ze waren vrij en intuïtief bezig. Die vrije, open houding wilden ze hun leerlingen ook meegeven. Niet alleen tijdens de creadagen, maar ook in hun creatieve vakken. Na die training dachten ze er samen over na hoe ze dat konden aanpakken.’

Circus Oosterparkheem, foto Greetje Bijleveld

Uitwisseling
Linders hoopt dat deelnemende scholen hun ervaringen gaan uitwisselen om zo nieuwe inspiratie op te doen. De website is hier het geschikte platform voor. Door middel van informatie, filmpjes en mooie voorbeelden blijft iedereen op de hoogte van wat er speelt. ‘Dat is handig, want door de samenwerking met verschillende partijen is het soms lastig om alles goed op elkaar af te stemmen. Het is in ieder geval belangrijk om de verschillende rollen duidelijk te formuleren en regelmatig tussentijds te overleggen.’

Ze benadrukt hoe belangrijk de samenwerking met lokale partijen is om een omvangrijk programma als De Cultuur Loper te laten slagen. Zij staan dichtbij de scholen en de gemeente. ‘Ik heb het dan over intermediairs, maar bijvoorbeeld ook over centra voor de kunsten. Ik denk dat het goed is als die bij het vraaggericht werken hun eigen expertise inbrengen. Ze kunnen aangeven wat de mogelijkheden zijn en doorvragen: Wat hoop je dat de activiteit oplevert? Wil je dat de leerlingen experimenteren of werken aan een eindproduct? Zo kunnen ze bijdragen aan de bewustwording van scholen.’

Dit voorjaar zullen per deelnemende school twee nieuwe scholen met het programma starten. Zij profiteren van de kennis en ervaring van de eerste lichting. ‘Steeds meer scholen zijn geïnteresseerd in onze aanpak. We krijgen ook vragen van scholen uit gemeenten die niet meedoen met de subsidieregeling Cultuureducatie met Kwaliteit. Met de website willen we zoveel mogelijk mensen inspireren en verder helpen.’

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Cultuureducatie met Kwaliteit 2013-2016

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen