vrijdag 20 April 2018
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Een dynamische toekomst: cultuuronderwijs bij Stichting Primair Onderwijs Condor

Werksessie bestuur

Kinderen moeten zich op hun achttiende zelfstandig staande weten te houden in een snel veranderende samenleving. Daar hebben zij 21e eeuwse vaardigheden voor nodig, denkt Stichting Primair Onderwijs Condor. Om de ontwikkeling van deze vaardigheden te stimuleren, werkt het schoolbestuur sinds 2008 hard aan het verbeteren en verankeren van cultuuronderwijs op zijn tien scholen, verspreid over acht dorpen rond Nijmegen. ‘Het is onze taak om kinderen op hun dynamische toekomst voor te bereiden’, aldus algemeen directeur Frans Geurts.

Niet alleen scholen, maar ook schoolbesturen doen er alles aan om cultuureducatie naar een hoger plan te tillen. In een korte serie laten wij drie inspirerende besturen aan het woord. Hoe ondersteunen zij scholen bij hun plannen? En waarom vinden ze cultuureducatie zo belangrijk? Vandaag het tweede interview met Frans Geurts, algemeen directeur van Stichting Primair Onderwijs Condor.

Breder leren
‘Toen ik nog voor de klas stond, werkte ik met leerlingen van groep 8 toe naar een musical. Ik herinner me dat ik op een ochtend in de auto zat, op weg naar repetities, en dacht: wow, wat hebben deze kinderen de afgelopen drie maanden veel geleerd. Niet op het gebied van rekenen, schrijven en lezen, maar veel breder. Hoe werk je samen aan het bereiken van een doel? Wat is je ambitie? Hoe vang je elkaar op als het tegenzit? Wat is je talent? Ik vond het prachtig om te zien hoe ze zich steeds meer durfden te uiten.’

Zijn ervaringen als leerkracht sterken Frans Geurts in zijn overtuiging dat goed cultuuronderwijs op basisscholen essentieel is voor de ontwikkeling van leerlingen. ‘Ze leren zichzelf en de ander beter begrijpen, ze ontdekken dat er meer communicatiemogelijkheden zijn dan taal en ze ontwikkelen 21e eeuwse vaardigheden als kritisch denken, creativiteit, onderzoeken, verantwoordelijkheid en het beoordelen van eigen inbreng. Hiermee leggen ze de basis voor een gelukkig leven. Dat bereik je niet met alleen de basisvakken.’

Hij is blij dat er sinds 2008, toen het schoolbestuur besloot structureel met cultuuronderwijs aan de slag te gaan, al zoveel is veranderd en verbeterd. ‘Vroeger was een schouwburgbezoek iets dat tussendoor ook nog moest gebeuren. Niet de beste instelling om kinderen waardering voor kunst mee te geven. Inmiddels zie ik dat cultuur op alle scholen serieus wordt genomen. Leerkrachten zijn gemotiveerd. Je moet ze alleen wel de tijd gunnen om zich de nieuwe werkvormen en projecten eigen te maken. Zij hebben zelf nooit geleerd om op deze manier met cultuur om te gaan.’

Erfgoed
Stichting Primair Onderwijs Condor probeert scholen met verschillende projecten te ondersteunen en te inspireren. Erfgoed speelt hierin een belangrijke rol. Geurts: ‘Het is leerzaam en leuk om je eigen culturele omgeving beter te leren kennen. Welke kunstenaars zijn er in de buurt? Wat is er aan muziek, gebouwen en tradities? Studenten van Pabo Arnhem-Nijmegen, kortweg HAN Pabo, hebben ons geholpen om erfgoed te integreren in de bestaande lesmethodes voor cultuuronderwijs. Ze hebben onderzocht wanneer en hoe leerkrachten erfgoed in het lesprogramma kunnen inzetten. Verder zijn twee enthousiaste ICC-ers bezig met het opzetten van een prachtig erfgoedproject voor alle scholen. Dit project combineert erfgoed met 21e eeuwse vaardigheden. De bedoeling is dat leerlingen van groep 1 tot en met 8 in één week op een moderne en actieve manier in aanraking komen met hun omgeving.’

Een ander project waar Geurts veel van verwacht, is Robinson. Een vernieuwend computerprogramma dat draait om het ontwikkelen van competenties. ‘Leerlingen kunnen in dit programma, ontworpen als een soort spel, zelf een kamer inrichten met competenties. Zij worden uitgedaagd om aan te geven welke competenties ze al beheersen en waar ze graag aan willen werken. Leerkrachten krijgen hierdoor informatie over individuele leerlingen, maar ook een groepsoverzicht. Dat kan heel handig zijn. Misschien wil het grootste gedeelte van de groep wel aan dezelfde dingen werken. Daar kun je je aanbod dan op afstemmen. We zijn nu samen met HAN Pabo, kenniscentrum Cultuurmij Oost en partner in online leren Bright Alley ongeveer twee jaar bezig met de ontwikkeling van dit programma en een bijbehorende toolbox, waarmee schoolteams zelf aan de slag kunnen. Inmiddels zitten we in de testfase. De bedoeling is dat het straks landelijk ingezet kan worden.’

Om leerkrachten te helpen bij het werken met Robinson verzorgt het schoolbestuur in samenwerking met Cultuurmij Oost en HAN Pabo vier studiedagen. ‘We nodigen hiervoor ICC-ers en één extra teamlid uit. Na de eerste studiedag in oktober ging iedereen heel tevreden naar huis, omdat de theorie werd gekoppeld aan eigen ervaringen. En het was een mooie gelegenheid om met andere scholen te sparren.’

Studiedag ism Cultuurmij Oost en HAN Pabo

Spiegel
Naast alle projecten stimuleert Stichting Primair Onderwijs Condor scholen om doorlopende leerlijnen te ontwikkelen, vergadert zij regelmatig met ICC-ers en directeuren over de voortgang en brengt zij bezoeken aan scholen om te kijken hoe het cultuuronderwijs ervoor staat. ‘Als schoolbestuur ben je medeverantwoordelijk voor de kwaliteit van cultuuronderwijs. Dan is het logisch dat je er samen met scholen de schouders onder zet. Alle schoolteams zijn vrij om het op hun eigen manier aan te pakken, maar wij houden hen soms wel een spiegel voor. We nemen een kijkje in de lessen, spreken ouders en kinderen en lezen de beleidsstukken. Op basis daarvan geven we scholen mee hoe wij het cultuuronderwijs ervaren. Ik merk dat teams dat heel prettig en leerzaam vinden.’

De gesprekken zijn altijd opbouwend, benadrukt Geurts. ‘We willen scholen graag helpen, niet bekritiseren. Het gaat erom dat leerkrachten, ICC-ers, directeuren, management en bestuur elkaar steunen en versterken. Je moet de tijd durven nemen voor zo’n veranderingsproces. Elke school zit in een andere fase. Het gaat erom dat er op de lange termijn structureel iets verandert.’

Zelf haalt hij veel inspiratie uit ontmoetingen met andere besturen. ‘Ik krijg regelmatig uitnodigingen om ons verhaal te vertellen. Op die bijeenkomsten spreek ik ook andere bevlogen bestuurders die hun ervaringen delen. Ik merk dat Cultuureducatie met Kwaliteit echt iets in beweging zet. Schoolbesturen zijn zich er steeds meer van bewust dat een duidelijke visie op cultuuronderwijs belangrijk is en voelen zich steeds verantwoordelijker voor de vooruitgang. Het is een vakgebied dat net als taal- en rekenonderwijs continu in beweging is. Op het gebied van ICT liggen bijvoorbeeld nog geweldige kansen. Stap voor stap blijven we cultuuronderwijs sterker maken.’

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Cultuureducatie met Kwaliteit 2013-2016

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen