vrijdag 20 April 2018
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

De blik van de amateurkunstenaar

Hedy d'Ancona

Voormalig minister Hedy d'Ancona zet zich als ambassadeur van Lang Leve Kunst in voor kunstbeoefening door ouderen. Wanneer ze vertelt, weet ze je moeiteloos te boeien. Niet zo verbazingwekkend, als je haar achtergrond kent.

'In mijn studententijd heb ik in allerlei studentencabarets gezeten. Daarna bleef ik cabaret spelen om op de vrolijkst denkbare manier mijn studie te bekostigen. Zo hoefde ik niet allerlei ongezellige bijbaantjes te nemen. In die tijd was in het land der blinden eenoog nog koning, dat wel. Er was bijvoorbeeld nog geen cabaret-opleiding. Maar ik was goed genoeg om met professionals op het podium te staan. Ik was altijd blij dat ik het niet mijn hele leven hoefde te doen, want het was best moeilijk. Wel heb ik nog even toneelspeelster willen worden. Ik deed namelijk ook veel aan studententoneel en ik had zangles en balletles.

“De combinatie was voor mij ideaal. Op het podium staan, maar ook studeren en daarna ander werk.”

Later, in mijn politieke leven, heb ik er veel plezier van gehad dat ik wist hoe ik een zaal moest toespreken zonder dat het publiek in slaap valt. Bovendien heb ik veel kennissen in toneelkringen aan die tijd overgehouden. En, het belangrijkste: als amateur kijk je anders, met meer belangstelling, naar professionals. Je geniet er dan nog meer van als anderen iets goed doen.

Dat geldt ook voor de deelnemers aan Lang Leve Kunst. Daarbij maakt leeftijd geen enkel verschil. Zolang je gezond bent, gaan je emoties en verstand niet met pensioen en kun je je verder ontwikkelen. Daarom is het heel goed om door kunst aangeraakt te worden, om er op een intensieve manier mee bezig te zijn. Daar moet je weleens toe worden aangemoedigd, zeker als je ouder bent, dat is waar. Maar aan de andere kant heb je op een bepaalde leeftijd geen last meer van competitiedrang en allerlei verantwoordelijkheden, en neem je veel levenservaring mee. Daardoor kunnen ouderen gemakkelijker bij zichzelf komen.

Er hebben al 450 duizend mensen meegedaan, en dat is dan nog op deze bescheiden schaal. Je zult zien hoeveel er bereikt kan worden als je op grote schaal ouderen zou gaan aanmoedigen zich artistiek te uiten. Maar je moet niet aanklooien, er moet goede begeleiding zijn en een serieuze benadering.

“Een goede kennis van me is op zijn 72ste gaan balletdansen – hij is er vol van!”

Ondertussen weet bijna iedereen wel dat het wat uitmaakt als ouderen zich met kunst gaan bezighouden. Dat is gezond voor lijf en leden! Maar dat ik zelf door de jaren heen zo enthousiast ben geworden over het onderwerp, komt door de verrassing, het kippenvel en soms zelfs de ontroering die je af en toe voelt bij het aanschouwen van het resultaat. Dan wordt er talent aangeboord of ontwikkeld; en dat is een bijzondere sensatie.

Zelf schrijf ik tegenwoordig graag grote stukken, dat is mijn creatieve uiting. Eerder dit jaar de Socrateslezing en ik ben nu bezig met de Hans van den Bergh-lezing. Het geeft voldoening als ik mijn hersenen kan laten kraken, en als het lukt. Mocht ik geen grote stukken meer kunnen schrijven, dan zou ik wel korte verhalen willen schrijven. Het voordragen doe ik meestal ook zelf, daarbij komt mijn vroegere ervaring van pas. Ik kan goed los van de tekst komen en draag ze altijd nog een paar keer voor zonder papier. Toch een soort voorstelling.'

placeholder

Het programma Lang Leve Kunst komt voort uit een convenant waarin partijen de handen ineensloegen om ouderen zich artistiek en creatief te laten ontwikkelen. In 2013 t/m 2016 leverde dat zo'n 950 culturele projecten op.

Vervolgens besloot het Fonds voor Cultuurparticipatie steden aan te moedigen deze cultuurdeelname door ouderen blijvend op de kaart te zetten, met het programma Age Friendly Cultural Cities. Een jury, onder leiding van Hedy d'Ancona, kende Amsterdam in 2016 de BNG Bank Lang Leve Kunst Prijs toe, met het project Twee keer kijken. De steden Deventer, Doetinchem, Emmen, Groningen en Utrecht strijden in 2017-18 om deze prijs. En per 1 november staat de subsidieregeling weer open voor nieuwe steden!

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Age Friendly Cultural Cities, Cultuur maakt iedereen

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen