vrijdag 20 April 2018
dit is het online magazine van het Fonds voor Cultuurparticipatie. wil je een aanvraag doen, kijk dan op onze website

Artshake: jong en oud onder één dak

Schilderen met de gesloten afdeling

“De eerste reacties waren wat afwachtend, maar uiteindelijk zit ook de grootste scepticus glimlachend te genieten van het eindresultaat,” vertelt organisator Barbara van Beers. Samen met Linda Rosink van Stichting Kopa leidt zij het project Artshake, een drieluik van Artist-in-residencies in de Saffier, het voormalige verzorgingstehuis Tolsteeg. Hier is door Socius een tijdelijk woonproject neergezet met een bijzonder karakter. Voor een periode van tien jaar worden ruim 160 wooneenheden voor jongeren geplaatst, naast de bestaande bewoners. Jong en oud wonen in De Saffier dus onder één dak.

Het beste van twee werelden onder één dak dus. De jongeren komen in één vleugel van het gebouw te wonen. In de andere vleugel blijven 150 aanleunflats voor ouderen. Artshake is ontwikkeld om te onderzoeken hoe een nieuwe woonsituatie als dit versterkt kan worden door kunst en cultuur. Ook wordt op deze wijze het veranderingsproces vastgelegd en bekeken door de ogen van een kunstenaar. Artshake stelt zich ook als doel om voor de bewoners enerzijds een deel van de wegvallende activiteiten van zorginstelling AxionContinu op te vangen en anderzijds een impuls te geven aan de ontmoetingen tussen de nieuwe buren, van jong tot oud.

De Italiaanse kunstenaar Mattia Campo Dall’Orto kwam als eerste kunstenaar bij de bewoners over de vloer. Na zes weken maakt hij duidelijk deel uit van het gezelschap en hij zal dat gaan missen zegt hij gemeend.

placeholder

 

Mattia Campo Dall’Orto uit Italië heeft 6 weken lang zijn intrek genomen in De Saffier. Zijn verblijf startet op 23 mei en liep tot 3 juli. Mattia maakt vooral muurkunst en heeft als opdracht gekregen om een kunstwerk te maken over de nieuwe buren die samen in de Saffier wonen. Hij heeft dit ontworpen met input van de bewoners. Door ontmoetingen, gesprekken en verschillende creatieve activiteiten leerde hij het bijzondere van De Saffier en haar bewoners kennen. Met deze inspiratie werkte hij toe naar een groots kunstwerk op een buitenmuur van De Saffier.

Na de eerste twee weken van zijn verblijf wordt Mattia in het gebouw al herkend als de kunstenaar. Hij heeft geregeld ontmoetingen met de bewoners, een gezamenlijk uitje naar het Utrechts archief, een Italiaanse filmavond, een ontmoeting in het restaurant. Alle bewoners worden uitgenodigd en bij de activiteiten is er altijd een mooie mix van leeftijden aanwezig. De praatjes gaan tijdens deze activiteiten over de verschillen tussen vroeger en nu. Niet alleen gericht op de woonsituatie in de Saffier, maar ook op de verschillen tussen de levens van alle bewoners. De ouderen weten Mattia te inspireren met hun verhalen over het vroeger van Utrecht. De jongere bewoners helpen Mattia telkens met de vertaling van de verhalen en brengen hun eigen ervaringen in. De activiteiten zorgen voor ontmoeting, niet enkel met Mattia, maar ook voor alle bewoners onderling. Door te vertellen en te luisteren ontstaat er begrip voor elkaars situatie en perspectief.

Kunstwerk
Je kan het zien vanuit de trein, vanaf de fiets en vanuit de zorgvleugel Saffier. Zelfs vanuit de Watervogelbuurt, aan de andere kant van het spoor, komen er positieve reacties op de muurschildering waarin een jong meisje en een oudere dame elkaar met de vinger raken. Portaal heeft een prachtige muur van 24 meter hoog aan de buitenkant van het pand toegewezen aan Mattia. In zes weken heeft hij geïnspireerd door de bewoners van het pand en haar geschiedenis gewerkt aan het ontwerp en de realisatie. Het is een moderne verwijzing naar de Schepping van Adam van Michelangelo die nu op de muur van de Saffier prijkt. De personen op de schildering wonen allebei in het flatgebouw. Bij de feestelijke onthulling van het kunstwerk door wijkregisseur Frits Velthuijs, is er een grote betrokkenheid van de bewoners, jong en oud. De binnentuin is tot galerie omgetoverd, gemaakte kunstwerken uit het project worden verkocht. Buiten bij de muurschildering poseren de twee dames die zijn afgebeeld vol trots voor de muur. “Het is echt mooi geworden. Een kleurrijke aanwinst voor de buurt,” knikt een dame goedkeurend vanaf haar rollator.

Langzaam beginnen de voordelen van zulke jonge vitale buren duidelijk te worden. In het weekend van 28 mei was er een probleempje met de keuken, waarop een aantal jongeren zich verenigden en samen (ook met Mattia) gekookt hebben voor de bewoners die afhankelijk zijn van de keuken.

Dit artikel heeft betrekking op de volgende regeling(en) van het Fonds voor Cultuurparticipatie website: Ouderenparticipatie 2013-2016

Dit artikel is een portret uit de reeks verhalen die we delen binnen het programma: Cultuur maakt iedereen